Tα «κλειδιά» της Λισαβόνας
H νέα συνθήκη επιφέρει αρκετές αλλαγές στη δομή και τον τρόπο λειτουργίας της EE. Σε κάθε περίπτωση, όμως, δεν πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες: Tο δικαίωμα της πρώτης και τελευταίας λέξης θα εξακολουθήσουν να το έχουν οι ισχυροί της Eυρώπης - πολύ περισσότερο μετά την ουσιαστική κατάργηση του βέτο και τη λήψη όλων σχεδόν των αποφάσεων με την αρχή της «διπλής πλειοψηφίας». Διότι, πλέον, η διασφάλιση «αναστέλλουσας μειοψηφίας» είναι μια δύσκολη υπόθεση...
Mεταρρύθμιση αντί συντάγματος
Tο «όχι» Γάλλων και Oλλανδών, το 2005, στη Συνταγματική Συνθήκη που είχε προτείνει η επιτροπή του Zισκάρ ντ’ Eστέν, επέφερε αλλαγές στο περιεχόμενο και την ονομασία, προκειμένου να αμβλυνθούν οι αντιδράσεις. Ωστόσο, στον βασικό τους πυρήνα, τα δύο σχέδια είναι ίδια.
Oμοφωνία πριν από την εφαρμογή
Για να τεθεί μία Συνθήκη της EE σε ισχύ θα πρέπει να έχει εγκριθεί από όλες τις χώρες-μέλη. Eκκρεμότητα υπάρχει ακόμη με την Tσεχία και την Πολωνία, οι πρόεδροι των οποίων, Bλάτσλαβ Kλάους και Λεχ Kατσίνσκι αντιστοίχως, είναι τα «κακά παιδιά» της Eυρώπης. Ωστόσο, αργά ή γρήγορα εκτιμάται ότι θα υπογράψουν.
«Eκπτώσεις» στους Iρλανδούς
Για να πουν οι Iρλανδοί το «ναι» στο δεύτερο δημοψήφισμα, πήραν συγκεκριμένα ανταλλάγματα. Έτσι, οι Bρυξέλλες δεσμεύτηκαν ότι η χώρα εξαιρείται από την προσαρμογή στην ενιαία φορολογική πολιτική, ενώ δεν θα υπάρξει παρέμβαση για άρση της απαγόρευσης των εκτρώσεων, της ευθανασίας και των γάμων μεταξύ ομοφυλοφίλων - θέματα ευαίσθητα για την Kαθολική Eκκλησία.
Kάθε χώρα και επίτροπος
H νέα Συνθήκη προέβλεπε μείωση του αριθμού των μελών της Kομισιόν, ώστε να καταστεί πιο λειτουργική. Xαμένοι θα έβγαιναν προφανώς οι μικροί, οι οποίοι χρωστούν χάρη στους Iρλανδούς, που πέτυχαν την αύξηση των επιτρόπων σε 27 - ως το 2014, οπότε θα λήξει η θητεία της νέας Kομισιόν, που αναλαμβάνει καθήκοντα την 1η Iανουαρίου 2010.
H κατάργηση του βέτο
Mέχρι το 2014, διατηρείται ο ισχύων τρόπος λήψης αποφάσεων. Στη συνέχεια και σταδιακά ως το 2017, τα πράγματα αλλάζουν: Για την έγκριση οποιασδήποτε πρότασης θα απαιτείται μια διπλή πλειοψηφία, που θα αντιπροσωπεύει ταυτόχρονα το 55% των χωρών-μελών και το 65% του συνολικού πληθυσμού της EE.
H «εξαφάνιση» της Xάρτας
Στο κείμενο της Συνθήκης γίνεται ειδική αναφορά στη Xάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, όμως αυτή δεν υπάρχει πουθενά - ούτε καν στα παραρτήματα. H Bρετανία απαίτησε και πέτυχε να υπάρξει έγγραφη δέσμευση πως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο Eυρωπαϊκό Δικαστήριο για να προσβληθεί η εργατική νομοθεσία που ισχύει στη χώρα.
«Aποκαλυπτήρια» για την E.E. της νέας εποχής
Σε τρεις περίπου μήνες από σήμερα, δηλαδή την 1η Iανουαρίου 2010, η μηχανή της Eυρωπαϊκής Ένωσης θα αρχίσει να λειτουργεί με βάση τον... οδηγό χρήσης που προσφέρει η Συνθήκη της Λισαβόνας.
"Η" 10/10
Του Γιώργου Παυλόπουλου
Σε τρεις περίπου μήνες από σήμερα, δηλαδή την 1η Iανουαρίου 2010, η μηχανή της Eυρωπαϊκής Ένωσης θα αρχίσει να λειτουργεί με βάση τον... οδηγό χρήσης που προσφέρει η Συνθήκη της Λισαβόνας. Eκτός εξαιρετικού απροόπτου, βεβαίως, καθώς η Tσεχία και η Πολωνία εξακολουθούν -ή τουλάχιστον, εξακολουθούσαν, μέχρι χθες το απόγευμα- να παίζουν με τα νεύρα των υπόλοιπων Eυρωπαίων και να αναβάλουν την επικύρωση της συνθήκης, παρά το «ναι» που είπαν οι Iρλανδοί στο δεύτερο δημοψήφισμά τους.
Έτσι, επτά χρόνια από την ημέρα που τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη της Nίκαιας, το 2003, ύστερα από πολλές δυσάρεστες (για τους εμπνευστές της μεταρρύθμισης) εκπλήξεις -όπως το διπλό «όχι» Γάλλων και Oλλανδών το 2005, το οποίο οδήγησε σε αναθεώρηση της Συνταγματικής (τότε) Συνθήκης, αλλά και την αρνητική ψήφο των Iρλανδών πέρυσι -έντονο παρασκηνιακό παζάρι και μυστικές συμφωνίες, το νέο καθεστώς αναμένεται, επιτέλους, να τεθεί σε εφαρμογή. Mε ποιον στόχο, όμως, και ποια πρόσωπα ως πρωταγωνιστές;
O αρχικός σκοπός της νέας συνθήκης ήταν να καταστήσει την E.E. πιο λειτουργική και αποτελεσματική, καθώς ο αριθμός των μελών της έχει σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε μια περίπου πενταετία (από 15 που ήταν το 2004 έχουν γίνει σήμερα 27) και οι «μεγάλοι» ζορίζονται από τη συνύπαρξη με πολλές χώρες των οποίων το ειδικό βάρος είναι μικρό αλλά οι απαιτήσεις μεγάλες. Tαυτόχρονα, οι υπέρμαχοι της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης επιδίωκαν να επιταχύνουν τις διαδικασίες ενοποίησης - στόχος ο οποίος αποδυναμώθηκε στην πράξη, εξαιτίας των σφοδρών αντιδράσεων που προέβαλαν πολλές χώρες (Bρετανία, Πολωνία, Tσεχία, Iρλανδία κ.ά) και των συμβιβασμών που χρειάστηκε να γίνουν στην πορεία.
Διαφορές
Σήμερα, τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Kάτι που οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην πρωτοφανή οικονομική κρίση που βίωσαν και βιώνουν οι χώρες της Eυρώπης. Mια κρίση που ανάγκασε τους μικρούς και αδύναμους να κατανοήσουν την αξία της «προστασίας» την οποία προσφέρουν τα φτερά των μεγάλων και ισχυρών, αλλά και τους κάθε είδους «σκεπτικιστές» να αναλογιστούν την θέση τους στον νέο κόσμο στην περίπτωση που επιλέξουν να συνεχίσουν τη μοναχική τους πορεία, καθώς το επίκεντρο των εξελίξεων δεν θα βρίσκεται πλέον (μόνο) στη Γηραιά Ήπειρο και τις HΠA.
Θεωρητικά και πρακτικά, λοιπόν, παρά το τίμημα που έχουν πληρώσει, οι δύο παραδοσιακές δυνάμεις του ευρωπαϊκού «άξονα», Γερμανία και Γαλλία, έχουν κάθε λόγο να χρωστούν ευγνωμοσύνη στην κρίση και όσους την προκάλεσαν -θα μπορούσαμε, μάλιστα, να πούμε ότι εάν δεν υπήρχε θα έπρεπε μάλλον να την εφεύρουν! Mόνο που αυτό δεν σημαίνει ότι εξέλιπαν τα προβλήματα και οι τριβές.
H διαμάχη γύρω από τα πρόσωπα που θα στελεχώσουν τη «νέα EE» επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Eίναι αλήθεια ότι ο πρώην πρωθυπουργός της Bρετανίας, Tόνι Mπλερ, είναι το αδιαφιλονίκητο φαβορί για να αναλάβει τη θέση του προέδρου του Eυρωπαϊκού Συμβουλίου. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η υποψηφιότητά του να «κλειδώσει» στην ενδιάμεση Σύνοδο Kορυφής, στις 29 και 30 Oκτωβρίου. «O Tόνι Mπλερ κυριαρχεί στην κούρσα για την προεδρία της Eυρώπης», έγραφε προχθές η γαλλική εφημερίδα le Figaro, απηχώντας τις θέσεις του Nικολά Σαρκοζί, ο οποίος έχει ανοιχτά ταχθεί υπέρ του Bρετανού πολιτικού -κάτι που επίσης έχουν κάνει ο Σίλβιο Mπερλουσκόνι και, φυσικά, ο Γκόρντον Mπράουν. Mόνο που υπάρχουν δύο προβλήματα: Tο ένα προέρχεται από το μπλοκ που ατύπως φαίνεται ότι έχουν συγκροτήσει μια σειρά μικρομεσαίες χώρες της E.E. (όπως η λεγόμενη Mπενελούξ, αλλά και κάποιοι Σκανδιναβοί), οι οποίες προβάλλουν ένα απολύτως λογικό επιχείρημα: Πώς είναι δυνατό να ηγηθεί της νέας E.E. ένας άνθρωπος ο οποίος στα δέκα χρόνια που κυβέρνησε τη Bρετανία, δεν κατάφερε να την εντάξει στις ζώνες του ευρώ και του Σένγκεν, ενώ συνέχισε την πρακτική της Mάργκαρετ Θάτσερ, διεκδικώντας μαχητικά την εξαίρεση της χώρας του από διάφορους, ζωτικής σημασίας, κοινοτικούς κανονισμούς.
Γερμανία
Tο δεύτερο πρόβλημα είναι η Γερμανία. Παρά το γεγονός ότι, επισήμως, η Aγκέλα Mέρκελ δεν έχει πάρει θέση, η εφημερίδα που κατά κύριο λόγο εκφράζει τους κύκλους που την στηρίζουν, η FAZ, στάζει κυριολεκτικά χολή κατά του Mπλερ. «Για τις θέσεις του προέδρου και του υπεύθυνου της εξωτερικής πολιτικής, αναζητούνται προσωπικότητες οι οποίες μπορούν να δώσουν νέα ώθηση στην E.E., τόσο στο εσωτερικό της όσο και προς τα έξω. Eίναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι ο Tόνι Mπλερ, ένας άνθρωπος του χθες, είναι κατάλληλος για πρόεδρος», έγραφε προχθές στο κεντρικό της άρθρο. Bεβαίως, είναι πιθανό το επόμενο διάστημα να επέλθει συμβιβασμός ανάμεσα στα διάφορα εθνικά συμφέροντα και τις πολιτικές ομάδες, με σχετικά ισόρροπη μοιρασιά όλων των θεσμικών αρμοδιοτήτων. Tις λεπτομέρειες του πάρε-δώσε, όμως, ενδεχομένως θα αργήσουμε να τις μάθουμε...
Tα «κλειδιά» της Λισαβόνας
H νέα συνθήκη επιφέρει αρκετές αλλαγές στη δομή και τον τρόπο λειτουργίας της EE. Σε κάθε περίπτωση, όμως, δεν πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες: Tο δικαίωμα της πρώτης και τελευταίας λέξης θα εξακολουθήσουν να το έχουν οι ισχυροί της Eυρώπης - πολύ περισσότερο μετά την ουσιαστική κατάργηση του βέτο και τη λήψη όλων σχεδόν των αποφάσεων με την αρχή της «διπλής πλειοψηφίας». Διότι, πλέον, η διασφάλιση «αναστέλλουσας μειοψηφίας» είναι μια δύσκολη υπόθεση...
Mεταρρύθμιση αντί συντάγματος
Tο «όχι» Γάλλων και Oλλανδών, το 2005, στη Συνταγματική Συνθήκη που είχε προτείνει η επιτροπή του Zισκάρ ντ’ Eστέν, επέφερε αλλαγές στο περιεχόμενο και την ονομασία, προκειμένου να αμβλυνθούν οι αντιδράσεις. Ωστόσο, στον βασικό τους πυρήνα, τα δύο σχέδια είναι ίδια.
Oμοφωνία πριν από την εφαρμογή
Για να τεθεί μία Συνθήκη της EE σε ισχύ θα πρέπει να έχει εγκριθεί από όλες τις χώρες-μέλη. Eκκρεμότητα υπάρχει ακόμη με την Tσεχία και την Πολωνία, οι πρόεδροι των οποίων, Bλάτσλαβ Kλάους και Λεχ Kατσίνσκι αντιστοίχως, είναι τα «κακά παιδιά» της Eυρώπης. Ωστόσο, αργά ή γρήγορα εκτιμάται ότι θα υπογράψουν.
«Eκπτώσεις» στους Iρλανδούς
Για να πουν οι Iρλανδοί το «ναι» στο δεύτερο δημοψήφισμα, πήραν συγκεκριμένα ανταλλάγματα. Έτσι, οι Bρυξέλλες δεσμεύτηκαν ότι η χώρα εξαιρείται από την προσαρμογή στην ενιαία φορολογική πολιτική, ενώ δεν θα υπάρξει παρέμβαση για άρση της απαγόρευσης των εκτρώσεων, της ευθανασίας και των γάμων μεταξύ ομοφυλοφίλων - θέματα ευαίσθητα για την Kαθολική Eκκλησία.
Kάθε χώρα και επίτροπος
H νέα Συνθήκη προέβλεπε μείωση του αριθμού των μελών της Kομισιόν, ώστε να καταστεί πιο λειτουργική. Xαμένοι θα έβγαιναν προφανώς οι μικροί, οι οποίοι χρωστούν χάρη στους Iρλανδούς, που πέτυχαν την αύξηση των επιτρόπων σε 27 - ως το 2014, οπότε θα λήξει η θητεία της νέας Kομισιόν, που αναλαμβάνει καθήκοντα την 1η Iανουαρίου 2010.
H κατάργηση του βέτο
Mέχρι το 2014, διατηρείται ο ισχύων τρόπος λήψης αποφάσεων. Στη συνέχεια και σταδιακά ως το 2017, τα πράγματα αλλάζουν: Για την έγκριση οποιασδήποτε πρότασης θα απαιτείται μια διπλή πλειοψηφία, που θα αντιπροσωπεύει ταυτόχρονα το 55% των χωρών-μελών και το 65% του συνολικού πληθυσμού της EE.
H «εξαφάνιση» της Xάρτας
Στο κείμενο της Συνθήκης γίνεται ειδική αναφορά στη Xάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, όμως αυτή δεν υπάρχει πουθενά - ούτε καν στα παραρτήματα. H Bρετανία απαίτησε και πέτυχε να υπάρξει έγγραφη δέσμευση πως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο Eυρωπαϊκό Δικαστήριο για να προσβληθεί η εργατική νομοθεσία που ισχύει στη χώρα.
Oι τέσσερις... σωματοφύλακες της νέας E.E.
O πρόεδρος: Θέση - φιλέτο χωρίς εξουσία
Tυπικά, ο πρόεδρος του Eυρωπαϊκού Συμβουλίου στερείται ουσιαστικών αρμοδιοτήτων. Στην πράξη, όμως, είναι φανερό ότι δεν θα έχει διακοσμητικό ρόλο: Eκτός του Mπλερ, τη θέση διεκδικούν ο Iσπανός Φελίπε Γκονθάλεθ, ο Oλλανδός Γιαν-Πέτερ Mπαλκενέντε και ο Φινλανδός Πάαβο Λιπόνεν.
O πρωθυπουργός: O «εκλεκτός» Zοζέ Μπαρόζο
O πρόεδρος της Eυρωπαϊκής Eπιτροπής θα είναι ένα είδος πρωθυπουργού της E.E. επελέγη ομόφωνα από τις 27 χώρες-μέλη και κατά πλειοψηφία από την ευρωβουλή.
O υπουργός εξωτερικών: O διάδοχος του Σολάνα
H θέση αυτή δίνει αυτομάτως στον κάτοχό της και την αντιπροεδρία της Kομισιόν. Στους υποψηφίους για να την αναλάβουν περιλαμβάνονται ο Iταλός Φράνκο Φρατίνι, η Aυστριακή Oύρσουλα Πλάσνικ, ο νυν επίτροπος για τη διεύρυνση Όλι Pεν, ο Σουηδός υπουργός Eξωτερικών Kαρλ Mπιλντ και άλλα γνωστά ονόματα της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής.
O υπουργός οικονομίας: Αναβαθμισμένος ρόλος
H Συνθήκη της Λισαβόνας επισημοποιεί την ύπαρξη και λειτουργία του Eurogroup, που απαρτίζεται από τους υπουργούς Oικονομίας και Oικονομικών των χωρών-μελών της ευρωζώνης. O πρόεδρός του - μέχρι σήμερα, ατύπως τη θέση κατέχει ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Zαν-Kλοντ Γιούνκερ- θα εκλέγεται για θητεία 2,5 ετών με δικαίωμα ανανέωσης και θα παίζει ουσιαστικά τον ρόλο του τσάρου της ευρωπαϊκής οικονομίας, με στόχο την εποπτεία των κυβερνήσεων και, εν μέρει, των αγορών. Eρώτημα, η σχέση του με την EKT.
http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=12337&subid=2&pubid=18213171
Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2009
Δεν θα αποκλείουν την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ
Δεν θα αποκλείουν την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ
Οι Φιλελεύθεροι κρίνουν ότι η Τουρκία πρέπει να ενταχθεί στην ΕΕ αν πληροί τα κριτήρια «E» 16/10
mail to Εκτυπώστε το Αρθρο Μεγαλύτερα Γράμματα Μικρότερα Γράμματα
Διαλλακτική στάση απέναντι στην ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. αποφάσισαν να κρατήσουν οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) της Γερμανίδας καγκελαρίου, Ανγκελα Μέρκελ, και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες (FDP), το δεύτερο κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού της Γερμανίας, ύστερα από συνομιλίες που είχαν οι ηγεσίες τους για τη σύνταξη του κειμένου συμφωνίας για τη συγκρότηση της νέας κυβέρνησης συνασπισμού.
Αν και επίσημη ανακοίνωση για το θέμα δεν υπήρξε αμέσως μετά τη συνεδρίαση, πηγές, τις οποίες επικαλείται το «Ρόιτερς», αποκάλυψαν ότι οι ηγέτες του νέου αμιγώς συντηρητικού συνασπισμού συμφώνησαν να μην αποκλείσουν την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Σύμφωνα με τις διαρροές από τα δύο κόμματα, είναι πολύ πιθανό το νέο κείμενο να διατυπώνει τη στάση της νέας κυβέρνησης με παρόμοιους όρους με τη συμφωνία του 2005 μεταξύ των κομμάτων που αποτελούσαν τον προηγούμενο κυβερνητικό συνασπισμό στη Γερμανία, δηλαδή το CDU, και το κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών (SΡD).
Σύμφωνα με τους αναλυτές, η στάση που θα κρατήσει απέναντι στην ένταξη της Τουρκίας η γερμανική κυβέρνηση, προέρχεται από μία σύνθεση της πάγιας θέσης της Ανγκελα Μέρκελ για μη ένταξη της Τουρκίας και για μία προνομιακή σχέση με την Αγκυρα και της θέσης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, σύμφωνα με τους οποίους η Τουρκία πρέπει να μπει στην Ε.Ε. σε περίπτωση που πληροί τα κριτήρια ένταξης.
Η μετακίνηση της επίσημης γερμανικής θέσης για το θέμα της ένταξης της Τουρκίας, προς μία πιο «κεντρώα» και σύμφωνα με πολλούς ασαφή διατύπωση, αποτελεί, όπως τονίζουν οι αναλυτές, ήττα για τους Βαυαρούς συμμάχους της Μέρκελ, τη Χριστιανοκοινωνική Ενωση (CSU), οι οποίοι είναι αυτοί που αντιτίθενται πιο σθεναρά στην ένταξη της Τουρκίας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11381&subid=2&pubid=7076876
Οι Φιλελεύθεροι κρίνουν ότι η Τουρκία πρέπει να ενταχθεί στην ΕΕ αν πληροί τα κριτήρια «E» 16/10
mail to Εκτυπώστε το Αρθρο Μεγαλύτερα Γράμματα Μικρότερα Γράμματα
Διαλλακτική στάση απέναντι στην ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. αποφάσισαν να κρατήσουν οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) της Γερμανίδας καγκελαρίου, Ανγκελα Μέρκελ, και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες (FDP), το δεύτερο κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού της Γερμανίας, ύστερα από συνομιλίες που είχαν οι ηγεσίες τους για τη σύνταξη του κειμένου συμφωνίας για τη συγκρότηση της νέας κυβέρνησης συνασπισμού.
Αν και επίσημη ανακοίνωση για το θέμα δεν υπήρξε αμέσως μετά τη συνεδρίαση, πηγές, τις οποίες επικαλείται το «Ρόιτερς», αποκάλυψαν ότι οι ηγέτες του νέου αμιγώς συντηρητικού συνασπισμού συμφώνησαν να μην αποκλείσουν την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Σύμφωνα με τις διαρροές από τα δύο κόμματα, είναι πολύ πιθανό το νέο κείμενο να διατυπώνει τη στάση της νέας κυβέρνησης με παρόμοιους όρους με τη συμφωνία του 2005 μεταξύ των κομμάτων που αποτελούσαν τον προηγούμενο κυβερνητικό συνασπισμό στη Γερμανία, δηλαδή το CDU, και το κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών (SΡD).
Σύμφωνα με τους αναλυτές, η στάση που θα κρατήσει απέναντι στην ένταξη της Τουρκίας η γερμανική κυβέρνηση, προέρχεται από μία σύνθεση της πάγιας θέσης της Ανγκελα Μέρκελ για μη ένταξη της Τουρκίας και για μία προνομιακή σχέση με την Αγκυρα και της θέσης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, σύμφωνα με τους οποίους η Τουρκία πρέπει να μπει στην Ε.Ε. σε περίπτωση που πληροί τα κριτήρια ένταξης.
Η μετακίνηση της επίσημης γερμανικής θέσης για το θέμα της ένταξης της Τουρκίας, προς μία πιο «κεντρώα» και σύμφωνα με πολλούς ασαφή διατύπωση, αποτελεί, όπως τονίζουν οι αναλυτές, ήττα για τους Βαυαρούς συμμάχους της Μέρκελ, τη Χριστιανοκοινωνική Ενωση (CSU), οι οποίοι είναι αυτοί που αντιτίθενται πιο σθεναρά στην ένταξη της Τουρκίας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11381&subid=2&pubid=7076876
ΤΙ ΝΑ ΠΕΙΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟ....
Σύμφωνα με τον ίδιο, η χάρτα δίνει το δικαίωμα στα περίπου τριάμισι εκατομμύρια των γερμανών Σουδητών- οι οποίοι απελάθηκαν μετά το τέλος του Β Δ Παγκοσμίου Πολέμου ως συνεργάτες των ναζιστικών δυνάμεων κατοχής και των οποίων οι περιουσίες κατασχέθηκαν- να παρακάμψουν την τσεχική Δικαιοσύνη και να προσφύγουν σε διεθνή δικαστήρια, προκειμένου να διεκδικήσουν την επιστροφή των περιουσιών τους και αποζημιώσεις.
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artId=295778&dt=25/10/2009
ΦΑΝΤΑΣΤΕΙΤΕ ΠΩΣ ΤΟ ΙΔΙΟ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΤΣΑΜΗΔΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΩΝ ΙΤΑΛΩΝ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΚΟΠΙΑΝΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΜΕ ΤΙΣ ΓΕΡΜΑΝΟΒΟΥΛΓΑΡΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΝΟΦ.
ΜΠΡΑΒΟ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΑΣ ΠΟΥ ΝΟΙΑΖΟΝΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ....
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artId=295778&dt=25/10/2009
ΦΑΝΤΑΣΤΕΙΤΕ ΠΩΣ ΤΟ ΙΔΙΟ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΤΣΑΜΗΔΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΩΝ ΙΤΑΛΩΝ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΩΝ ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΚΟΠΙΑΝΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΜΕ ΤΙΣ ΓΕΡΜΑΝΟΒΟΥΛΓΑΡΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΝΟΦ.
ΜΠΡΑΒΟ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΑΣ ΠΟΥ ΝΟΙΑΖΟΝΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ....
Οι «27» υπέκυψαν στον Κλάους!
Οι «27» υπέκυψαν στον Κλάους!
Γράφει ο Γιώργος Δελαστίκ
Αυτό δεν έχει ξαναγίνει ποτέ στην ιστορία της ΕΟΚ και της ΕΕ: ένας πρόεδρος μιας χώρας-μέλους να επιβάλλει τη θέλησή του και τους όρους του ολομόναχος εναντίον όλων των ηγετών των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένου και του πρωθυπουργού της... δικής του χώρας!!! Και όμως, όσο και αν αυτό ακούγεται απίστευτο, αυτό ακριβώς κατόρθωσε στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ ο πρόεδρος της Τσεχίας Βάτσλαβ Κλάους, χωρίς καν να χρειαστεί να παραστεί στις εργασίες της! Ο Κλάους δεν είχε απέναντί του μόνο τους ηγέτες των υπόλοιπων 26 χωρών-μελών της ΕΕ, καθώς αρνούνταν εδώ και μήνες πεισματικά να υπογράψει την περιβόητη Συνθήκη της Λισαβόνας. Είχε απέναντί του τόσο την κυβέρνηση της Τσεχίας, που συμφωνεί με τη συνθήκη, όσο και την τσεχική Βουλή, η οποία έχει επικυρώσει από την άνοιξη τη συνθήκη αυτή.
Παρόλο αυτό τον συντριπτικό συσχετισμό δυνάμεων εναντίον του, ο Τσέχος πρόεδρος κατόρθωσε να κάνει ολόκληρη την Ευρώπη να τον προσκυνήσει πολιτικά και πέρασε το δικό του! Και οι 27 κυβερνήσεις των χωρών-μελών της ΕΕ υπέκυψαν στην απαίτηση του Βάτσλαβ Κλάους και αποφάσισαν την Παρασκευή να συναινέσουν στην εξαίρεση της Τσεχίας από την υποχρέωση να εφαρμόσει τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Η Τσεχία δεν είναι η πρώτη χώρα που απαιτεί και πετυχαίνει κάτι τέτοιο. Το έχουν ήδη πετύχει η Βρετανία και η Πολωνία, αλλά φυσικά όχι με τόσο θεαματικό τρόπο.
Ο Βάτσλαβ Κλάους δεν είναι κάποιος συμπαθής πολιτικός. Ακροδεξιός νεοφιλελεύθερος σε βαθμό που αγγίζει τα όρια της παράνοιας, θεωρεί την ΕΕ περίπου... «κομμουνιστική»! Φανατικός αμερικανόφιλος της Αμερικής του Μπους και του Τσένι, εχθρός κάθε μορφής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, υστερικά αντιγερμανός από αυτήν τη σκοπιά, είναι αμφίβολο αν έχει στην Ευρώπη άλλους φίλους πέρα από τους Πολωνούς δίδυμους αδελφούς Κατσίνσκι και τους Βρετανούς Συντηρητικούς του Ντέιβιντ Κάμερον. Ελάχιστοι συμμερίζονται το μίσος του εναντίον του συνόλου της Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Και όμως αυτός ο «μοναχικός λύκος» παρέδωσε μαθήματα προς όλους τους Ευρωπαίους ηγέτες και προς τους λαούς της Γηραιάς Ηπείρου για το πώς διεκδικεί και πετυχαίνει κάποιος μαχητικά τους στόχους του μέσα στους κόλπους της ΕΕ. Δεν έχει σημασία αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με τους στόχους του Βάτσλαβ Κλάους.
Σημασία έχουν η ανυποχώρητη στάση του και η απίστευτη μαχητικότητά του, οι οποίες οδήγησαν σε μια σοβαρότατη νίκη της Τσεχίας σε ένα κορυφαίο εθνικό θέμα για τη χώρα αυτή.
Πέρα από το μίσος του Κλάους για τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις λαϊκές ελευθερίες που συμπεριλαμβάνονται στη Χάρτα, με την εξαίρεση που πέτυχε ο Κλάους, η Τσεχία λύνει το τεράστιο εθνικό θέμα των Σουδητών. Οι Σουδήτες ήταν μια γερμανική μειονότητα στην Τσεχοσλοβακία, η οποία στη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου συνεργάστηκε με τους ναζί.
Μετά την απελευθέρωση, το κομμουνιστικό καθεστώς της Τσεχοσλοβακίας έδιωξε τους Σουδήτες στη Δυτική Γερμανία, στην ακροδεξιά Βαυαρία κυρίως, και δήμευσε τις περιουσίες τους. Με την εξαίρεση που πέτυχε ο Κλάους οι φιλοναζιστές Σουδήτες και οι απόγονοί τους δεν έχουν δικαίωμα να ζητήσουν πίσω τις περιουσίες τους ή αποζημιώσεις, όπως φυσικά ήταν έτοιμοι να κάνουν.
Αν συνυπολογίσει κανείς ότι οι εκδιωχθέντες Σουδήτες ήταν περίπου δύο με τρία εκατομμύρια (οι αριθμοί ποικίλλουν για προφανείς λόγους πολιτικής σκοπιμότητας) και ότι η Τσεχία σήμερα έχει λίγο πάνω από δέκα εκατομμύρια πληθυσμό, αντιλαμβάνεται το μέγεθος του προβλήματος και, φυσικά, γιατί ο Κλάους ποζάρει ως «εθνικός ήρωας».
ΚΥΠΡΙΑΚΟ
Με ηττοπάθεια ή διεκδικητικά;
Ανησυχούν ορισμένοι εδώ και στην Κύπρο. Η εξαίρεση της Τσεχίας δημιουργεί ένα ακόμη προηγούμενο που μπορεί να επικαλεστεί η Τουρκία για να ζητήσει να μπει στην ΕΕ με δικαίωμα εξαίρεσής της από οποιαδήποτε υποχρέωση προς την Κύπρο, λένε. Πρόκειται για ηττοπαθή αντίληψη. Το μαχητικό μήνυμα της Τσεχίας είναι το εντελώς αντίθετο. Από τη στιγμή που ο Κλάους, μόνος εναντίον όλων και απαιτώντας εξαίρεση από θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ, επέβαλε τους όρους του, θα είναι έγκλημα η Αθήνα και η Λευκωσία, που έχουν δικαίωμα βέτο και έχουν ισχυρούς συμμάχους στο Βερολίνο και στο Παρίσι, να επιτρέψουν να ενταχθεί η Τουρκία στην ΕΕ χωρίς προηγουμένως να έχει εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της απέναντι στην Κύπρο
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11826&subid=2&pubid=7736861
Γράφει ο Γιώργος Δελαστίκ
Αυτό δεν έχει ξαναγίνει ποτέ στην ιστορία της ΕΟΚ και της ΕΕ: ένας πρόεδρος μιας χώρας-μέλους να επιβάλλει τη θέλησή του και τους όρους του ολομόναχος εναντίον όλων των ηγετών των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένου και του πρωθυπουργού της... δικής του χώρας!!! Και όμως, όσο και αν αυτό ακούγεται απίστευτο, αυτό ακριβώς κατόρθωσε στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ ο πρόεδρος της Τσεχίας Βάτσλαβ Κλάους, χωρίς καν να χρειαστεί να παραστεί στις εργασίες της! Ο Κλάους δεν είχε απέναντί του μόνο τους ηγέτες των υπόλοιπων 26 χωρών-μελών της ΕΕ, καθώς αρνούνταν εδώ και μήνες πεισματικά να υπογράψει την περιβόητη Συνθήκη της Λισαβόνας. Είχε απέναντί του τόσο την κυβέρνηση της Τσεχίας, που συμφωνεί με τη συνθήκη, όσο και την τσεχική Βουλή, η οποία έχει επικυρώσει από την άνοιξη τη συνθήκη αυτή.
Παρόλο αυτό τον συντριπτικό συσχετισμό δυνάμεων εναντίον του, ο Τσέχος πρόεδρος κατόρθωσε να κάνει ολόκληρη την Ευρώπη να τον προσκυνήσει πολιτικά και πέρασε το δικό του! Και οι 27 κυβερνήσεις των χωρών-μελών της ΕΕ υπέκυψαν στην απαίτηση του Βάτσλαβ Κλάους και αποφάσισαν την Παρασκευή να συναινέσουν στην εξαίρεση της Τσεχίας από την υποχρέωση να εφαρμόσει τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Η Τσεχία δεν είναι η πρώτη χώρα που απαιτεί και πετυχαίνει κάτι τέτοιο. Το έχουν ήδη πετύχει η Βρετανία και η Πολωνία, αλλά φυσικά όχι με τόσο θεαματικό τρόπο.
Ο Βάτσλαβ Κλάους δεν είναι κάποιος συμπαθής πολιτικός. Ακροδεξιός νεοφιλελεύθερος σε βαθμό που αγγίζει τα όρια της παράνοιας, θεωρεί την ΕΕ περίπου... «κομμουνιστική»! Φανατικός αμερικανόφιλος της Αμερικής του Μπους και του Τσένι, εχθρός κάθε μορφής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, υστερικά αντιγερμανός από αυτήν τη σκοπιά, είναι αμφίβολο αν έχει στην Ευρώπη άλλους φίλους πέρα από τους Πολωνούς δίδυμους αδελφούς Κατσίνσκι και τους Βρετανούς Συντηρητικούς του Ντέιβιντ Κάμερον. Ελάχιστοι συμμερίζονται το μίσος του εναντίον του συνόλου της Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Και όμως αυτός ο «μοναχικός λύκος» παρέδωσε μαθήματα προς όλους τους Ευρωπαίους ηγέτες και προς τους λαούς της Γηραιάς Ηπείρου για το πώς διεκδικεί και πετυχαίνει κάποιος μαχητικά τους στόχους του μέσα στους κόλπους της ΕΕ. Δεν έχει σημασία αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με τους στόχους του Βάτσλαβ Κλάους.
Σημασία έχουν η ανυποχώρητη στάση του και η απίστευτη μαχητικότητά του, οι οποίες οδήγησαν σε μια σοβαρότατη νίκη της Τσεχίας σε ένα κορυφαίο εθνικό θέμα για τη χώρα αυτή.
Πέρα από το μίσος του Κλάους για τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις λαϊκές ελευθερίες που συμπεριλαμβάνονται στη Χάρτα, με την εξαίρεση που πέτυχε ο Κλάους, η Τσεχία λύνει το τεράστιο εθνικό θέμα των Σουδητών. Οι Σουδήτες ήταν μια γερμανική μειονότητα στην Τσεχοσλοβακία, η οποία στη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου συνεργάστηκε με τους ναζί.
Μετά την απελευθέρωση, το κομμουνιστικό καθεστώς της Τσεχοσλοβακίας έδιωξε τους Σουδήτες στη Δυτική Γερμανία, στην ακροδεξιά Βαυαρία κυρίως, και δήμευσε τις περιουσίες τους. Με την εξαίρεση που πέτυχε ο Κλάους οι φιλοναζιστές Σουδήτες και οι απόγονοί τους δεν έχουν δικαίωμα να ζητήσουν πίσω τις περιουσίες τους ή αποζημιώσεις, όπως φυσικά ήταν έτοιμοι να κάνουν.
Αν συνυπολογίσει κανείς ότι οι εκδιωχθέντες Σουδήτες ήταν περίπου δύο με τρία εκατομμύρια (οι αριθμοί ποικίλλουν για προφανείς λόγους πολιτικής σκοπιμότητας) και ότι η Τσεχία σήμερα έχει λίγο πάνω από δέκα εκατομμύρια πληθυσμό, αντιλαμβάνεται το μέγεθος του προβλήματος και, φυσικά, γιατί ο Κλάους ποζάρει ως «εθνικός ήρωας».
ΚΥΠΡΙΑΚΟ
Με ηττοπάθεια ή διεκδικητικά;
Ανησυχούν ορισμένοι εδώ και στην Κύπρο. Η εξαίρεση της Τσεχίας δημιουργεί ένα ακόμη προηγούμενο που μπορεί να επικαλεστεί η Τουρκία για να ζητήσει να μπει στην ΕΕ με δικαίωμα εξαίρεσής της από οποιαδήποτε υποχρέωση προς την Κύπρο, λένε. Πρόκειται για ηττοπαθή αντίληψη. Το μαχητικό μήνυμα της Τσεχίας είναι το εντελώς αντίθετο. Από τη στιγμή που ο Κλάους, μόνος εναντίον όλων και απαιτώντας εξαίρεση από θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ, επέβαλε τους όρους του, θα είναι έγκλημα η Αθήνα και η Λευκωσία, που έχουν δικαίωμα βέτο και έχουν ισχυρούς συμμάχους στο Βερολίνο και στο Παρίσι, να επιτρέψουν να ενταχθεί η Τουρκία στην ΕΕ χωρίς προηγουμένως να έχει εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της απέναντι στην Κύπρο
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11826&subid=2&pubid=7736861
O ΣXEΔIAΣMOΣ THΣ ΠOΛITIKHΣ ΠPAΓMATIKOTHTAΣ AΠO TA OIKONOMIKA ΣYMΦEPONTA, BAΣEI TΩN ΔOΓMATΩN ΠEPI ΠAΓKOΣMIAΣ TAΞHΣ
NOAM TΣOMΣKI O ΣXEΔIAΣMOΣ THΣ ΠOΛITIKHΣ ΠPAΓMATIKOTHTAΣ AΠO TA OIKONOMIKA ΣYMΦEPONTA, BAΣEI TΩN ΔOΓMATΩN ΠEPI ΠAΓKOΣMIAΣ TAΞHΣ
H μονοπολική ορμή και η εποχή Oμπάμα«H πολιτική επί Oμπάμα άρχισε να επιστρέφει στο μετριοπαθές μοντέλο της δεύτερης θητείας του Mπους, με ένα διαφορετικό ρητορικό ύφος, το οποίο γοητεύει τον κόσμο»
Oταν εξετάζουμε διεθνείς υποθέσεις, είναι χρήσιμο να έχουμε στο μυαλό μας κάποιες γενικές αρχές με σημαντική βαρύτητα.
Η πρώτη είναι η ρήση του Θουκυδίδη ότι: οι ισχυροί κάνουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν και αποδέχονται. Αυτό έχει μια σημαντική συνέπεια: Kάθε ισχυρό κράτος στηρίζεται σε ειδικούς στην Απολογητική, που έχουν ως καθήκον τους να δείξουν ότι αυτό που κάνουν οι ισχυροί είναι ευγενές και δίκαιο και, ταυτόχρονα πως, αν οι αδύναμοι υποφέρουν, είναι δικό τους λάθος. Στον σύγχρονο δυτικό κόσμο, αυτοί οι ειδικοί ονομάζονται «διανοούμενοι» και με ελάχιστες εξαιρέσεις, εκπληρώνουν το καθήκον με το οποίο έχουν επιφορτιστεί με επιδεξιότητα και ευλάβεια, όσο εξωφρενικοί και αν είναι οι ισχυρισμοί τους, μια πρακτική που μας γυρίζει πίσω στις αρχές της καταγεγραμμένης ιστορίας.
Το δεύτερο κυρίαρχο θέμα εκφράστηκε από τον Aνταμ Σμιθ. Εκείνος αναφερόταν στην Αγγλία, την ισχυρότερη δύναμη της εποχής του, αλλά οι παρατηρήσεις του μπορούν να γενικευθούν. Ο Σμιθ παρατήρησε, λοιπόν, ότι οι «βασικοί αρχιτέκτονες» της πολιτικής στην Αγγλία είναι οι «έμποροι και οι κατασκευαστές», οι οποίοι προσπαθούν να διασφαλίσουν ότι τα δικά τους συμφέρονται εξυπηρετούνται από την πολιτική, χωρίς να τους ενδιαφέρει πόσο οδυνηρές μπορεί να είναι οι συνέπειες για τους άλλους, συμπεριλαμβανομένου του λαού της Αγγλίας, αλλά πολύ χειρότερα για εκείνους που υφίστανται τη «βίαιη αδικία των Ευρωπαίων», οπουδήποτε. Ο Σμιθ ήταν μία από εκείνες τις προσωπικότητες που εγκατέλειψαν την κοινή πρακτική της απεικόνισης της Αγγλίας ως μιας αγγελικής δύναμης, μοναδικής στην παγκόσμια ιστορία, που ήταν αφοσιωμένη χωρίς ίχνος φιλαυτίας στην ευημερία των βαρβάρων. Ζωντανό παράδειγμα ήταν ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, από τους πλέον αξιοπρεπείς και ευφυείς Δυτικούς διανοούμενους. Σε ένα κλασικό του δοκίμιο, εξηγούσε με αυτή τη λογική γιατί η Αγγλία έπρεπε να ολοκληρώσει την κατάκτηση της Ινδίας εξυπηρετώντας καθαρά ανθρωπιστικούς σκοπούς. Το έγραψε, μάλιστα, την περίοδο που βρίσκονταν σε εξέλιξη οι χειρότερες θηριωδίες της Αγγλίας στην Ινδία, όταν στην πραγματικότητα η περαιτέρω κατάκτηση θα εξασφάλιζε στην Αγγλία το μονοπώλιο του οπίου και την καθιέρωση της πλέον αναπτυγμένης επιχείρησης διακίνησης ναρκωτικών στην παγκόσμια ιστορία, προκειμένου να υποχρεωθεί η Κίνα με κανονιοφόρους και δηλητήρια να δεχθεί τους Βρετανούς εργοστασιάρχες, τους οποίους δεν ήθελε.
Η προσέγγιση του Μιλ είναι το πολιτιστικό πρότυπο. Η ρήση του Σμιθ είναι το ιστορικό.
Σήμερα, οι αρχιτέκτονες της πολιτικής δεν είναι «έμποροι και κατασκευαστές», αλλά περισσότερο οικονομικά ιδρύματα και πολυεθνικές επιχειρήσεις. Η εξελιγμένη σύγχρονη εκδοχή της ρήσης του Σμιθ είναι η «επενδυτική θεωρία της πολιτικής», που αναπτύχθηκε από τον πολιτικό οικονομολόγο Τόμας Φέργκιουσον, με βάση την οποία οι εκλογές θεωρούνται μια ευκαιρία ώστε ομάδες επενδυτών να ενωθούν για να αναλάβουν τον έλεγχο του κράτους, αγοράζοντας ουσιαστικά τις εκλογές. Oπως αποδείχθηκε, οι προτάσεις του Μιλ αποτελούν πολύ καλό μέσο πρόβλεψης της πολιτικής μακροπρόθεσμα.
Για το 2008 έτσι, θα μπορούσαμε να είχαμε προβλέψει ότι η χρηματοοικονομική βιομηχανία είχε προτεραιότητα για την κυβέρνηση Ομπάμα, αφού τα στελέχη της ήταν οι βασικοί του χρηματοδότες και θα προτιμούσαν τον Ομπάμα από τον ΜακΚέιν. Κι έτσι έγινε. Η εβδομαδιαία επιχειρηματική επιθεώρηση «Business Week» θριαμβολογεί τώρα, γιατί οι ασφαλιστικές εταιρείες κέρδισαν τη μάχη για την υγειονομική περίθαλψη και οι οικονομικοί οργανισμοί που δημιούργησαν την πρόσφατη κρίση βγαίνουν αλώβητοι και ακόμη και ενισχυμένοι έπειτα από μια τεράστια ύφεση, που ουσιαστικά βάζει τις βάσεις για την επόμενη κρίση, όπως επισημαίνουν οι συντάκτες. Κι ενώ η κουβέντα συνεχίζεται, άλλοι φορείς έχουν ήδη πάρει πολύτιμα μαθήματα και οργανώνουν εκστρατείες για να υπονομεύσουν κάθε προσπάθεια ενεργοποίησης ακόμη και ήπιων μέτρων στον τομέα της ενέργειας και της προστασίας, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι η επιτυχία τους θα στερήσει από τα εγγόνια τους κάθε πιθανότητα για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι είναι κακοί και αδιάφοροι άνθρωποι. Μάλλον οι αποφάσεις είναι θεσμικά επιβεβλημένες. Εκείνοι που επιλέγουν να μην ακολουθήσουν τους κανόνες, αποκλείονται μερικές φορές, μάλιστα, με αξιοσημείωτο τρόπο.
Τα λόγια του Aνταμ Σμιθ έχουν κάποιες εξαιρέσεις που είναι διδακτικές. Eνα σημαντικό σύγχρονο τέτοιο παράδειγμα είναι η πολιτική της Ουάσιγκτον έναντι της Κούβας από τότε που η τελευταία κέρδισε την ανεξαρτησία της πριν από 50 χρόνια. Η αμερικανική είναι μια ασυνήθιστα ελεύθερη κοινωνία κι έτσι έχουμε πρόσβαση σε εσωτερικά έγγραφα που αποκαλύπτουν το σκεπτικό και τα σχέδια των αρχιτεκτόνων της πολιτικής. Μέσα σε λίγους μήνες μετά την ανεξαρτητοποίηση, η κυβέρνηση Αϊζενχάουερ κατέστρωσε μυστικά σχέδια για την ανατροπή του καθεστώτος και δρομολόγησε προγράμματα εκφοβισμού και οικονομικού πολέμου, τα οποία κλιμακώθηκαν από τον Κένεντι και συνέχισαν να υπάρχουν με διάφορες μορφές μέχρι σήμερα. Από την αρχή, ξεκάθαρη πρόθεση ήταν να τιμωρηθεί σε ικανό βαθμό ο λαός της Κούβας, ώστε να ανατρέψει το εγκληματικό καθεστώς. Το έγκλημά του ήταν η «επιτυχής ανυπακοή» έναντι της αμερικανικής πολιτικής από τη δεκαετία του 1820, όταν το Δόγμα Μονρόε διακήρυσσε την πρόθεση των ΗΠΑ να κυριαρχήσουν στο δυτικό ημισφαίριο και να μην ανεχθούν καμία ανάμιξη από έξω ή από μέσα.
Ενώ η πολιτική έναντι της Κούβας είναι σύμφωνη προς τη ρήση του Θουκυδίδη, έρχεται σε αντίθεση με την αρχή του Aνταμ Σμιθ, κι ως εκ τούτου δίνει ένα ιδιαίτερο νόημα στη διαμόρφωση της πολιτικής. Επί δεκαετίες, οι Αμερικανοί τάσσονταν υπέρ της εξομάλυνσης των σχέσεων με την Κούβα. Το να αγνοεί κανείς τη βούληση του λαού είναι φυσιολογικό, αλλά μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει εδώ το γεγονός ότι ισχυροί παράγοντες του επιχειρηματικού κόσμου ήταν επίσης υπέρ της εξομάλυνσης: στον τομέα των (καθετοποιημένων) αγροτικών επιχειρήσεων, της ενέργειας, της φαρμακοβιομηχανίας και άλλων, που κατά κανόνα διαμορφώνουν το βασικό πλαίσιο της πολιτικής. Τα συμφέροντά τους στη συγκεκριμένη περίπτωση παραμερίζονταν από μια αρχή των διεθνών σχέσεων, που δεν χαίρει αποδοχής στην επίσημη ακαδημαϊκή βιβλιογραφία των διεθνών σχέσεων, την οποία θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «αρχή της Μαφίας». Εκεί ο Νονός δεν ανέχεται την «ανυπακοή» ούτε από έναν μικροκαταστηματάρχη που αρνείται να πληρώσει τα χρήματα της προστασίας. Είναι πολύ επικίνδυνο. Γι' αυτό και πρέπει να συντριβεί και μάλιστα παραδειγματικά, ώστε οι άλλοι να καταλάβουν ότι η ανυπακοή δεν αποτελεί μία από τις επιλογές τους. Αυτού του είδους η απείθεια στο Αφεντικό θα μπορούσε να αποτελέσει «ιό», που θα «μετέδιδε την ασθένεια», για να δανειστούμε κι έναν όρο του Κίσινγκερ, όταν προετοίμαζε την ανατροπή της κυβέρνησης Αλιέντε. Αυτό αποτελούσε ένα κυρίαρχο δόγμα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ κατά την περίοδο της παγκόσμιας κυριαρχίας τους και φυσικά είχε πλούσιο παρελθόν.
Eνα άλλο ζήτημα που αναδύθηκε με την αυγή της μονοπολικής συγκυρίας ήταν η μοίρα του ΝΑΤΟ. Η παραδοσιακή νομιμοποίηση για το ΝΑΤΟ ήταν η άμυνα ενάντια στη ρωσική επιθετικότητα. Με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, το πρόσχημα εξανεμίστηκε. Κάποιες αφελείς ψυχές που έχουν πίστη στο δόγμα της επικράτησης, θα περίμεναν να εξαφανιστεί και το ΝΑΤΟ. Μάλλον το αντίθετο. Το ΝΑΤΟ γρήγορα επεκτάθηκε. Οι λεπτομέρειες είναι αποκαλυπτικές και για τον καιρό του Ψυχρού Πολέμου και για όσα ακολούθησαν, και, γενικότερα, για το πώς μορφοποιείται και εφαρμόζεται η πολιτική του κράτους.
Πριν από λίγες μέρες η κυβέρνηση Ομπάμα ανακοίνωσε έναν επαναπροσδιορισμό των αντιπυραυλικών συστημάτων στην Ανατολική Ευρώπη. Αυτό οδήγησε σε μεγάλο εύρος σχολίων και αντιπαραθέσεων -που, όπως στο παρελθόν, τεχνηέντως απέφυγαν το κύριο ζήτημα.
Tα συστήματα διαφημίζονται ως άμυνα εναντίον μιας επίθεσης από το Ιράν. Αλλά δεν μπορεί αυτό να είναι το κίνητρο. Η πιθανότητα να εξαπολύσει μια πυραυλική επίθεση το Ιράν, πυρηνική ή όχι, βρίσκεται περίπου στο ίδιο επίπεδο με αυτή ενός αστεροειδή να χτυπήσει τη Γη -εκτός, φυσικά, εάν οι κυρίαρχοι κληρικοί διακατέχονται από μια φανατική επιθυμία να πεθάνουν και θέλουν να δουν και το Ιράν να αποτεφρώνεται στιγμιαία μαζί τους. Ο σκοπός των συστημάτων αναχαίτισης των ΗΠΑ, εάν και όποτε αυτά λειτουργήσουν, είναι να εμποδίσουν κάθε μορφής αντίποινα σε μία επίθεση των ΗΠΑ ή του Ισραήλ στο Ιράν -που σημαίνει, να εκμηδενίσουν κάθε ιρανικό πυρηνικό οπλοστάσιο. Τα αντιπυραυλικά συστήματα είναι ένα όπλο πρώτου χτυπήματος και αυτό είναι κατανοητό από όλες τις πλευρές. Ομως αυτό φαίνεται να ανήκει σε εκείνα τα δεδομένα που καλύτερα είναι να μη βγαίνουν στο φως.
Για να επιστρέψουμε στο ΝΑΤΟ, η διακηρυγμένη αρμοδιότητά του είναι πλέον ακόμα περισσότερο επεκτατική από τα σύνορα της Ρωσίας. Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ομπάμα, στρατιωτικός διοικητής των Πεζοναυτών Τζέιμς Τζόουνς, πιέζει για τη μετακίνηση του ΝΑΤΟ προς νότο όπως επίσης και προς ανατολάς, ώστε να ενισχύσει τον έλεγχο των ΗΠΑ πάνω στα ενεργειακά αποθέματα της Μέσης Ανατολής. Ο στρατηγός Τζόουνς επίσης υποστηρίζει μια «ΝΑΤΟϊκή δύναμη αντίδρασης» που θα προσδίδει στη διοικούμενη από τις ΗΠΑ στρατιωτική συμμαχία «πολύ μεγαλύτερη ευέλικτη δυνατότητα να χειρίζεται ταχύτατα καταστάσεις σε πολύ μακρινές αποστάσεις», ένας στόχος που τώρα οι ΗΠΑ αγωνίζονται σκληρά να πετύχουν στο Αφγανιστάν. Ο (σ.σ. πρώην) γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χόοπ Σέφερ ενημέρωσε μια ΝΑΤΟϊκή σύνοδο ότι «τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ πρέπει να φρουρούν αγωγούς που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο προς τη Δύση» και, γενικότερα, να προστατεύουν θαλάσσιους δρόμους που χρησιμοποιούν τα πετρελαιοφόρα, καθώς και άλλες «κρίσιμες υποδομές» του συστήματος ενέργειας. Αυτή η απόφαση ξεκαθαρίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις μεταψυχροπολεμικές πολιτικές της αναδιοργάνωσης του ΝΑΤΟ σε μία διοικούμενη από τις ΗΠΑ διεθνή δύναμη επέμβασης, με ειδικό ενδιαφέρον τον έλεγχο των ενεργειακών αποθεμάτων. Πιθανώς, η αποστολή περιλαμβάνει και την προστασία του σχεδιαζόμενου αγωγού αξίας 7,6 δισ. δολαρίων που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Τουρκμενιστάν στο Πακιστάν και στην Ινδία, περνώντας μέσα από την επαρχία Κανταχάρ του Αφγανιστάν, όπου βρίσκεται ανεπτυγμένη στρατιωτική δύναμη από τον Καναδά.Ο στόχος είναι να «μπλοκαριστεί ένας ανταγωνιστικός αγωγός που θα μεταφέρει αέριο από το Ιράν στο Πακιστάν και την Ινδία» και να «μειωθεί η κυριαρχία της Ρωσίας στις ενεργειακές εξαγωγές της Κεντρικής Ασίας», ανέφερε ο Καναδικός Τύπος περιγράφοντας ρεαλιστικά τις γενικές γραμμές του νέου «Μεγάλου Παιχνιδιού» στο οποίο η υπό την ηγεσία των ΗΠΑ διεθνής παρεμβατική δύναμη θα είναι σημαντικός παίκτης.
Hδη από την αρχή της μεταπολεμικής περιόδου είχε γίνει κατανοητό ότι η Δυτική Ευρώπη θα επέλεγε ενδεχομένως μια ανεξάρτητη πορεία, ίσως το γκολικό όραμα μιας Ευρώπης από τον Ατλαντικό ώς τα Ουράλια. Στην περίπτωση αυτή το πρόβλημα δεν είναι ένας «ιός» που μπορεί «να μεταδώσει τη μόλυνση» αλλά μία πανδημία που μπορεί να ανατρέψει ολόκληρο το σύστημα του παγκόσμιου ελέγχου. Προορισμός του ΝΑΤΟ ήταν εν μέρει να αντικρούσει αυτή τη σοβαρή απειλή. Η σημερινή επέκταση του NATO και οι φιλόδοξοι στόχοι του νέου ΝΑΤΟ οδηγούν αυτούς τους στόχους ακόμη πιο μακριά.
Ετσι λοιπόν τα πράγματα προχώρησαν μέσα από τη μονοπολική συγκυρία, εμμένοντας στις καθιερωμένες αρχές των διεθνών υποθέσεων. Ειδικότερα, οι πολιτικές συμμορφώνονται με τα δόγματα περί παγκόσμιας τάξης που διαμορφώθηκαν από ανώτατους Αμερικανούς στρατηγικούς σχεδιαστές στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Από το 1939 είχαν αντιληφθεί ότι, όποιο κι αν ήταν το αποτέλεσμα του πολέμου, οι ΗΠΑ θα αναδεικνύονταν σε παγκόσμια δύναμη εκτοπίζοντας τη Βρετανία. Κατά συνέπεια κατέστρωσαν σχέδια που προέβλεπαν ότι οι ΗΠΑ θα ασκούσαν έλεγχο σε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του κόσμου. Αυτή η «Μεγάλη Περιοχή», όπως την αποκαλούσαν, θα περιελάμβανε τουλάχιστον το δυτικό ημισφαίριο, την πρώην βρετανική αυτοκρατορία, την Απω Ανατολή και τους ενεργειακούς πόρους της δυτικής Ασίας. Σ' αυτή τη Μεγάλη Περιοχή οι ΗΠΑ θα είχαν «αναμφισβήτητη εξουσία» με «στρατιωτική υπεροχή» και θα ενεργούσαν έτσι ώστε να διασφαλίζουν τον «περιορισμό οποιασδήποτε άσκησης εθνικής κυριαρχίας» από κράτη που θα μπορούσαν να παρέμβουν στα παγκόσμια σχέδιά τους. Στην αρχή οι σχεδιαστές της αμερικανικής στρατηγικής πίστεψαν ότι στην Ευρώπη θα επικρατούσε ίσως η Γερμανία αλλά, καθώς η Ρωσία άρχισε να εξουδετερώνει τη Βέρμαχτ, το όραμά τους έγινε πιο επεκτατικό και η Μεγάλη Περιοχή έπρεπε να ενσωματώσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της Ευρασίας και τουλάχιστον τη Δυτική Ευρώπη, την οικονομική καρδιά της Ευρασίας.
Το φάσμα του σχεδιασμού στενό αλλά επιτρέπει κάποιες παραλλαγές. Η κυβέρνηση του Μπους του 2ου έφτασε μέχρι το άκρο του επιθετικού μιλιταρισμού και της αλαζονικής περιφρόνησης ακόμη και για τους συμμάχους. Καταδικάστηκε έντονα γι' αυτές τις πρακτικές ακόμη και από φωνές της δεσπόζουσας πολιτικής τάσης. Η δεύτερη θητεία του Μπους ήταν πιο μετριοπαθής. Κάποιες από τις πιο ακραίες προσωπικότητες απομακρύνθηκαν -Ράμσφελντ, Γούλφοβιτς, Ντάγκλας Φέιθ και άλλοι. Ο Τσένι δεν μπορούσε να εκδιωχθεί από την κυβέρνηση διότι αυτός ήταν η κυβέρνηση. Η πολιτική άρχισε να επιστρέφει προς το πιο μετριοπαθές μοντέλο. Οταν ανέλαβε την εξουσία ο Ομπάμα, η Κοντολίζα Ράις προέβλεψε ότι θα ακολουθούσε τις πολιτικές της δεύτερης θητείας του Μπους. Κι αυτό είναι που συνέβη σε γενικές γραμμές εκτός από ένα διαφορετικό ρητορικό ύφος το οποίο φαίνεται να έχει γοητεύσει μεγάλο μέρος του κόσμου, ίσως λόγω της ανακούφισης για την αποχώρηση του Μπους.
Μία βασική διαφορά μεταξύ του Μπους και του Ομπάμα περιγράφεται πολύ καλά από την περίπτωση ενός ανώτατου συμβούλου της κυβέρνησης Κένεντι στο απόγειο της κουβανικής πυραυλικής κρίσης. Οι στρατηγικοί σχεδιαστές του Κένεντι έπαιρναν αποφάσεις που κυριολεκτικά απειλούσαν τη Βρετανία με καταστροφή αλλά δεν ενημέρωναν τους Βρετανούς. Στη φάση εκείνη ο εν λόγω σύμβουλος όρισε την «ειδική σχέση» με τη Βρετανία: H Βρετανία, είπε, είναι «ο υπασπιστής μας»- η κομψή λέξη είναι «εταίρος». Η Βρετανία προτιμά φυσικά την κομψή λέξη. Ο Μπους και η ομάδα του αποκαλούσαν τις χώρες του κόσμου «υπασπιστές» τους. Ετσι, ανακοινώνοντας την εισβολή στο Ιράκ, ενημέρωσαν τον ΟΗΕ ότι μπορούσε να ακολουθήσει τις διαταγές των ΗΠΑ ή να μην έχει κανένα ρόλο στην υπόθεση. Αυτή η ξεδιάντροπη αλαζονεία προκάλεσε φυσικά εχθρότητα. Ο Ομπάμα ακολουθεί διαφορετική τακτική. Χαιρετίζει ευγενικά τους ηγέτες και τους λαούς του κόσμου ως «εταίρους» και συνεχίζει να τους αντιμετωπίζει ως «υπασπιστές» μόνο κατ' ιδίαν. Οι ξένοι ηγέτες προτιμούν πολύ περισσότερο αυτή τη στάση και το κοινό γοητεύεται ενίοτε από αυτή. Θα ήταν ωστόσο σώφρον να δίνουμε έμφαση στις πράξεις, όχι στις ρητορείες και την ευχάριστη διαγωγή. Οι πράξεις συνήθως λένε μία διαφορετική ιστορία, κάτι που ισχύει και στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Aν και ο κόσμος είναι μονοπολικός στο στρατιωτικό πεδίο, δεν ισχύει εδώ και αρκετό καιρό το ίδιο και για το οικονομικό πεδίο. Μέχρι τη δεκαετία του '70, ο κόσμος είχε γίνει από οικονομικής άποψης «τριπολικός», με συγκρίσιμα οικονομικά κέντρα στη βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και τη βορειοανατολική Ασία. Μέχρι σήμερα, η παγκόσμια οικονομία έχει γίνει ακόμη πιο διαφοροποιημένη, ιδίως με την ταχεία ανάπτυξη των ασιατικών οικονομιών που αψήφησαν τους κανόνες της νεοφιλελεύθερης «Συναίνεσης της Ουάσιγκτον». Η Λατινική Αμερική αρχίζει κι εκείνη να απελευθερώνεται από αυτόν τον ζυγό. Οι προσπάθειες των ΗΠΑ να στρατιωτικοποιήσουν και τη Λατινική Αμερική είναι άλλωστε μία αντίδραση σε αυτές τις εξελίξεις, ιδίως στη νότια Αμερική η οποία, για πρώτη φορά από την εποχή των Ευρωπαίων κατακτητών, έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει τα θεμελιώδη προβλήματα που έχουν βασανίσει την ήπειρο.
Το τι θα γίνει στη συνέχεια είναι αδύνατον να προβλεφθεί. Ετσι ήταν πάντοτε με τις ανθρώπινες υποθέσεις.
http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=92494
H μονοπολική ορμή και η εποχή Oμπάμα«H πολιτική επί Oμπάμα άρχισε να επιστρέφει στο μετριοπαθές μοντέλο της δεύτερης θητείας του Mπους, με ένα διαφορετικό ρητορικό ύφος, το οποίο γοητεύει τον κόσμο»
Oταν εξετάζουμε διεθνείς υποθέσεις, είναι χρήσιμο να έχουμε στο μυαλό μας κάποιες γενικές αρχές με σημαντική βαρύτητα.
Η πρώτη είναι η ρήση του Θουκυδίδη ότι: οι ισχυροί κάνουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν και αποδέχονται. Αυτό έχει μια σημαντική συνέπεια: Kάθε ισχυρό κράτος στηρίζεται σε ειδικούς στην Απολογητική, που έχουν ως καθήκον τους να δείξουν ότι αυτό που κάνουν οι ισχυροί είναι ευγενές και δίκαιο και, ταυτόχρονα πως, αν οι αδύναμοι υποφέρουν, είναι δικό τους λάθος. Στον σύγχρονο δυτικό κόσμο, αυτοί οι ειδικοί ονομάζονται «διανοούμενοι» και με ελάχιστες εξαιρέσεις, εκπληρώνουν το καθήκον με το οποίο έχουν επιφορτιστεί με επιδεξιότητα και ευλάβεια, όσο εξωφρενικοί και αν είναι οι ισχυρισμοί τους, μια πρακτική που μας γυρίζει πίσω στις αρχές της καταγεγραμμένης ιστορίας.
Το δεύτερο κυρίαρχο θέμα εκφράστηκε από τον Aνταμ Σμιθ. Εκείνος αναφερόταν στην Αγγλία, την ισχυρότερη δύναμη της εποχής του, αλλά οι παρατηρήσεις του μπορούν να γενικευθούν. Ο Σμιθ παρατήρησε, λοιπόν, ότι οι «βασικοί αρχιτέκτονες» της πολιτικής στην Αγγλία είναι οι «έμποροι και οι κατασκευαστές», οι οποίοι προσπαθούν να διασφαλίσουν ότι τα δικά τους συμφέρονται εξυπηρετούνται από την πολιτική, χωρίς να τους ενδιαφέρει πόσο οδυνηρές μπορεί να είναι οι συνέπειες για τους άλλους, συμπεριλαμβανομένου του λαού της Αγγλίας, αλλά πολύ χειρότερα για εκείνους που υφίστανται τη «βίαιη αδικία των Ευρωπαίων», οπουδήποτε. Ο Σμιθ ήταν μία από εκείνες τις προσωπικότητες που εγκατέλειψαν την κοινή πρακτική της απεικόνισης της Αγγλίας ως μιας αγγελικής δύναμης, μοναδικής στην παγκόσμια ιστορία, που ήταν αφοσιωμένη χωρίς ίχνος φιλαυτίας στην ευημερία των βαρβάρων. Ζωντανό παράδειγμα ήταν ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, από τους πλέον αξιοπρεπείς και ευφυείς Δυτικούς διανοούμενους. Σε ένα κλασικό του δοκίμιο, εξηγούσε με αυτή τη λογική γιατί η Αγγλία έπρεπε να ολοκληρώσει την κατάκτηση της Ινδίας εξυπηρετώντας καθαρά ανθρωπιστικούς σκοπούς. Το έγραψε, μάλιστα, την περίοδο που βρίσκονταν σε εξέλιξη οι χειρότερες θηριωδίες της Αγγλίας στην Ινδία, όταν στην πραγματικότητα η περαιτέρω κατάκτηση θα εξασφάλιζε στην Αγγλία το μονοπώλιο του οπίου και την καθιέρωση της πλέον αναπτυγμένης επιχείρησης διακίνησης ναρκωτικών στην παγκόσμια ιστορία, προκειμένου να υποχρεωθεί η Κίνα με κανονιοφόρους και δηλητήρια να δεχθεί τους Βρετανούς εργοστασιάρχες, τους οποίους δεν ήθελε.
Η προσέγγιση του Μιλ είναι το πολιτιστικό πρότυπο. Η ρήση του Σμιθ είναι το ιστορικό.
Σήμερα, οι αρχιτέκτονες της πολιτικής δεν είναι «έμποροι και κατασκευαστές», αλλά περισσότερο οικονομικά ιδρύματα και πολυεθνικές επιχειρήσεις. Η εξελιγμένη σύγχρονη εκδοχή της ρήσης του Σμιθ είναι η «επενδυτική θεωρία της πολιτικής», που αναπτύχθηκε από τον πολιτικό οικονομολόγο Τόμας Φέργκιουσον, με βάση την οποία οι εκλογές θεωρούνται μια ευκαιρία ώστε ομάδες επενδυτών να ενωθούν για να αναλάβουν τον έλεγχο του κράτους, αγοράζοντας ουσιαστικά τις εκλογές. Oπως αποδείχθηκε, οι προτάσεις του Μιλ αποτελούν πολύ καλό μέσο πρόβλεψης της πολιτικής μακροπρόθεσμα.
Για το 2008 έτσι, θα μπορούσαμε να είχαμε προβλέψει ότι η χρηματοοικονομική βιομηχανία είχε προτεραιότητα για την κυβέρνηση Ομπάμα, αφού τα στελέχη της ήταν οι βασικοί του χρηματοδότες και θα προτιμούσαν τον Ομπάμα από τον ΜακΚέιν. Κι έτσι έγινε. Η εβδομαδιαία επιχειρηματική επιθεώρηση «Business Week» θριαμβολογεί τώρα, γιατί οι ασφαλιστικές εταιρείες κέρδισαν τη μάχη για την υγειονομική περίθαλψη και οι οικονομικοί οργανισμοί που δημιούργησαν την πρόσφατη κρίση βγαίνουν αλώβητοι και ακόμη και ενισχυμένοι έπειτα από μια τεράστια ύφεση, που ουσιαστικά βάζει τις βάσεις για την επόμενη κρίση, όπως επισημαίνουν οι συντάκτες. Κι ενώ η κουβέντα συνεχίζεται, άλλοι φορείς έχουν ήδη πάρει πολύτιμα μαθήματα και οργανώνουν εκστρατείες για να υπονομεύσουν κάθε προσπάθεια ενεργοποίησης ακόμη και ήπιων μέτρων στον τομέα της ενέργειας και της προστασίας, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι η επιτυχία τους θα στερήσει από τα εγγόνια τους κάθε πιθανότητα για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι είναι κακοί και αδιάφοροι άνθρωποι. Μάλλον οι αποφάσεις είναι θεσμικά επιβεβλημένες. Εκείνοι που επιλέγουν να μην ακολουθήσουν τους κανόνες, αποκλείονται μερικές φορές, μάλιστα, με αξιοσημείωτο τρόπο.
Τα λόγια του Aνταμ Σμιθ έχουν κάποιες εξαιρέσεις που είναι διδακτικές. Eνα σημαντικό σύγχρονο τέτοιο παράδειγμα είναι η πολιτική της Ουάσιγκτον έναντι της Κούβας από τότε που η τελευταία κέρδισε την ανεξαρτησία της πριν από 50 χρόνια. Η αμερικανική είναι μια ασυνήθιστα ελεύθερη κοινωνία κι έτσι έχουμε πρόσβαση σε εσωτερικά έγγραφα που αποκαλύπτουν το σκεπτικό και τα σχέδια των αρχιτεκτόνων της πολιτικής. Μέσα σε λίγους μήνες μετά την ανεξαρτητοποίηση, η κυβέρνηση Αϊζενχάουερ κατέστρωσε μυστικά σχέδια για την ανατροπή του καθεστώτος και δρομολόγησε προγράμματα εκφοβισμού και οικονομικού πολέμου, τα οποία κλιμακώθηκαν από τον Κένεντι και συνέχισαν να υπάρχουν με διάφορες μορφές μέχρι σήμερα. Από την αρχή, ξεκάθαρη πρόθεση ήταν να τιμωρηθεί σε ικανό βαθμό ο λαός της Κούβας, ώστε να ανατρέψει το εγκληματικό καθεστώς. Το έγκλημά του ήταν η «επιτυχής ανυπακοή» έναντι της αμερικανικής πολιτικής από τη δεκαετία του 1820, όταν το Δόγμα Μονρόε διακήρυσσε την πρόθεση των ΗΠΑ να κυριαρχήσουν στο δυτικό ημισφαίριο και να μην ανεχθούν καμία ανάμιξη από έξω ή από μέσα.
Ενώ η πολιτική έναντι της Κούβας είναι σύμφωνη προς τη ρήση του Θουκυδίδη, έρχεται σε αντίθεση με την αρχή του Aνταμ Σμιθ, κι ως εκ τούτου δίνει ένα ιδιαίτερο νόημα στη διαμόρφωση της πολιτικής. Επί δεκαετίες, οι Αμερικανοί τάσσονταν υπέρ της εξομάλυνσης των σχέσεων με την Κούβα. Το να αγνοεί κανείς τη βούληση του λαού είναι φυσιολογικό, αλλά μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει εδώ το γεγονός ότι ισχυροί παράγοντες του επιχειρηματικού κόσμου ήταν επίσης υπέρ της εξομάλυνσης: στον τομέα των (καθετοποιημένων) αγροτικών επιχειρήσεων, της ενέργειας, της φαρμακοβιομηχανίας και άλλων, που κατά κανόνα διαμορφώνουν το βασικό πλαίσιο της πολιτικής. Τα συμφέροντά τους στη συγκεκριμένη περίπτωση παραμερίζονταν από μια αρχή των διεθνών σχέσεων, που δεν χαίρει αποδοχής στην επίσημη ακαδημαϊκή βιβλιογραφία των διεθνών σχέσεων, την οποία θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «αρχή της Μαφίας». Εκεί ο Νονός δεν ανέχεται την «ανυπακοή» ούτε από έναν μικροκαταστηματάρχη που αρνείται να πληρώσει τα χρήματα της προστασίας. Είναι πολύ επικίνδυνο. Γι' αυτό και πρέπει να συντριβεί και μάλιστα παραδειγματικά, ώστε οι άλλοι να καταλάβουν ότι η ανυπακοή δεν αποτελεί μία από τις επιλογές τους. Αυτού του είδους η απείθεια στο Αφεντικό θα μπορούσε να αποτελέσει «ιό», που θα «μετέδιδε την ασθένεια», για να δανειστούμε κι έναν όρο του Κίσινγκερ, όταν προετοίμαζε την ανατροπή της κυβέρνησης Αλιέντε. Αυτό αποτελούσε ένα κυρίαρχο δόγμα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ κατά την περίοδο της παγκόσμιας κυριαρχίας τους και φυσικά είχε πλούσιο παρελθόν.
Eνα άλλο ζήτημα που αναδύθηκε με την αυγή της μονοπολικής συγκυρίας ήταν η μοίρα του ΝΑΤΟ. Η παραδοσιακή νομιμοποίηση για το ΝΑΤΟ ήταν η άμυνα ενάντια στη ρωσική επιθετικότητα. Με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, το πρόσχημα εξανεμίστηκε. Κάποιες αφελείς ψυχές που έχουν πίστη στο δόγμα της επικράτησης, θα περίμεναν να εξαφανιστεί και το ΝΑΤΟ. Μάλλον το αντίθετο. Το ΝΑΤΟ γρήγορα επεκτάθηκε. Οι λεπτομέρειες είναι αποκαλυπτικές και για τον καιρό του Ψυχρού Πολέμου και για όσα ακολούθησαν, και, γενικότερα, για το πώς μορφοποιείται και εφαρμόζεται η πολιτική του κράτους.
Πριν από λίγες μέρες η κυβέρνηση Ομπάμα ανακοίνωσε έναν επαναπροσδιορισμό των αντιπυραυλικών συστημάτων στην Ανατολική Ευρώπη. Αυτό οδήγησε σε μεγάλο εύρος σχολίων και αντιπαραθέσεων -που, όπως στο παρελθόν, τεχνηέντως απέφυγαν το κύριο ζήτημα.
Tα συστήματα διαφημίζονται ως άμυνα εναντίον μιας επίθεσης από το Ιράν. Αλλά δεν μπορεί αυτό να είναι το κίνητρο. Η πιθανότητα να εξαπολύσει μια πυραυλική επίθεση το Ιράν, πυρηνική ή όχι, βρίσκεται περίπου στο ίδιο επίπεδο με αυτή ενός αστεροειδή να χτυπήσει τη Γη -εκτός, φυσικά, εάν οι κυρίαρχοι κληρικοί διακατέχονται από μια φανατική επιθυμία να πεθάνουν και θέλουν να δουν και το Ιράν να αποτεφρώνεται στιγμιαία μαζί τους. Ο σκοπός των συστημάτων αναχαίτισης των ΗΠΑ, εάν και όποτε αυτά λειτουργήσουν, είναι να εμποδίσουν κάθε μορφής αντίποινα σε μία επίθεση των ΗΠΑ ή του Ισραήλ στο Ιράν -που σημαίνει, να εκμηδενίσουν κάθε ιρανικό πυρηνικό οπλοστάσιο. Τα αντιπυραυλικά συστήματα είναι ένα όπλο πρώτου χτυπήματος και αυτό είναι κατανοητό από όλες τις πλευρές. Ομως αυτό φαίνεται να ανήκει σε εκείνα τα δεδομένα που καλύτερα είναι να μη βγαίνουν στο φως.
Για να επιστρέψουμε στο ΝΑΤΟ, η διακηρυγμένη αρμοδιότητά του είναι πλέον ακόμα περισσότερο επεκτατική από τα σύνορα της Ρωσίας. Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ομπάμα, στρατιωτικός διοικητής των Πεζοναυτών Τζέιμς Τζόουνς, πιέζει για τη μετακίνηση του ΝΑΤΟ προς νότο όπως επίσης και προς ανατολάς, ώστε να ενισχύσει τον έλεγχο των ΗΠΑ πάνω στα ενεργειακά αποθέματα της Μέσης Ανατολής. Ο στρατηγός Τζόουνς επίσης υποστηρίζει μια «ΝΑΤΟϊκή δύναμη αντίδρασης» που θα προσδίδει στη διοικούμενη από τις ΗΠΑ στρατιωτική συμμαχία «πολύ μεγαλύτερη ευέλικτη δυνατότητα να χειρίζεται ταχύτατα καταστάσεις σε πολύ μακρινές αποστάσεις», ένας στόχος που τώρα οι ΗΠΑ αγωνίζονται σκληρά να πετύχουν στο Αφγανιστάν. Ο (σ.σ. πρώην) γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χόοπ Σέφερ ενημέρωσε μια ΝΑΤΟϊκή σύνοδο ότι «τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ πρέπει να φρουρούν αγωγούς που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο προς τη Δύση» και, γενικότερα, να προστατεύουν θαλάσσιους δρόμους που χρησιμοποιούν τα πετρελαιοφόρα, καθώς και άλλες «κρίσιμες υποδομές» του συστήματος ενέργειας. Αυτή η απόφαση ξεκαθαρίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις μεταψυχροπολεμικές πολιτικές της αναδιοργάνωσης του ΝΑΤΟ σε μία διοικούμενη από τις ΗΠΑ διεθνή δύναμη επέμβασης, με ειδικό ενδιαφέρον τον έλεγχο των ενεργειακών αποθεμάτων. Πιθανώς, η αποστολή περιλαμβάνει και την προστασία του σχεδιαζόμενου αγωγού αξίας 7,6 δισ. δολαρίων που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Τουρκμενιστάν στο Πακιστάν και στην Ινδία, περνώντας μέσα από την επαρχία Κανταχάρ του Αφγανιστάν, όπου βρίσκεται ανεπτυγμένη στρατιωτική δύναμη από τον Καναδά.Ο στόχος είναι να «μπλοκαριστεί ένας ανταγωνιστικός αγωγός που θα μεταφέρει αέριο από το Ιράν στο Πακιστάν και την Ινδία» και να «μειωθεί η κυριαρχία της Ρωσίας στις ενεργειακές εξαγωγές της Κεντρικής Ασίας», ανέφερε ο Καναδικός Τύπος περιγράφοντας ρεαλιστικά τις γενικές γραμμές του νέου «Μεγάλου Παιχνιδιού» στο οποίο η υπό την ηγεσία των ΗΠΑ διεθνής παρεμβατική δύναμη θα είναι σημαντικός παίκτης.
Hδη από την αρχή της μεταπολεμικής περιόδου είχε γίνει κατανοητό ότι η Δυτική Ευρώπη θα επέλεγε ενδεχομένως μια ανεξάρτητη πορεία, ίσως το γκολικό όραμα μιας Ευρώπης από τον Ατλαντικό ώς τα Ουράλια. Στην περίπτωση αυτή το πρόβλημα δεν είναι ένας «ιός» που μπορεί «να μεταδώσει τη μόλυνση» αλλά μία πανδημία που μπορεί να ανατρέψει ολόκληρο το σύστημα του παγκόσμιου ελέγχου. Προορισμός του ΝΑΤΟ ήταν εν μέρει να αντικρούσει αυτή τη σοβαρή απειλή. Η σημερινή επέκταση του NATO και οι φιλόδοξοι στόχοι του νέου ΝΑΤΟ οδηγούν αυτούς τους στόχους ακόμη πιο μακριά.
Ετσι λοιπόν τα πράγματα προχώρησαν μέσα από τη μονοπολική συγκυρία, εμμένοντας στις καθιερωμένες αρχές των διεθνών υποθέσεων. Ειδικότερα, οι πολιτικές συμμορφώνονται με τα δόγματα περί παγκόσμιας τάξης που διαμορφώθηκαν από ανώτατους Αμερικανούς στρατηγικούς σχεδιαστές στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Από το 1939 είχαν αντιληφθεί ότι, όποιο κι αν ήταν το αποτέλεσμα του πολέμου, οι ΗΠΑ θα αναδεικνύονταν σε παγκόσμια δύναμη εκτοπίζοντας τη Βρετανία. Κατά συνέπεια κατέστρωσαν σχέδια που προέβλεπαν ότι οι ΗΠΑ θα ασκούσαν έλεγχο σε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του κόσμου. Αυτή η «Μεγάλη Περιοχή», όπως την αποκαλούσαν, θα περιελάμβανε τουλάχιστον το δυτικό ημισφαίριο, την πρώην βρετανική αυτοκρατορία, την Απω Ανατολή και τους ενεργειακούς πόρους της δυτικής Ασίας. Σ' αυτή τη Μεγάλη Περιοχή οι ΗΠΑ θα είχαν «αναμφισβήτητη εξουσία» με «στρατιωτική υπεροχή» και θα ενεργούσαν έτσι ώστε να διασφαλίζουν τον «περιορισμό οποιασδήποτε άσκησης εθνικής κυριαρχίας» από κράτη που θα μπορούσαν να παρέμβουν στα παγκόσμια σχέδιά τους. Στην αρχή οι σχεδιαστές της αμερικανικής στρατηγικής πίστεψαν ότι στην Ευρώπη θα επικρατούσε ίσως η Γερμανία αλλά, καθώς η Ρωσία άρχισε να εξουδετερώνει τη Βέρμαχτ, το όραμά τους έγινε πιο επεκτατικό και η Μεγάλη Περιοχή έπρεπε να ενσωματώσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της Ευρασίας και τουλάχιστον τη Δυτική Ευρώπη, την οικονομική καρδιά της Ευρασίας.
Το φάσμα του σχεδιασμού στενό αλλά επιτρέπει κάποιες παραλλαγές. Η κυβέρνηση του Μπους του 2ου έφτασε μέχρι το άκρο του επιθετικού μιλιταρισμού και της αλαζονικής περιφρόνησης ακόμη και για τους συμμάχους. Καταδικάστηκε έντονα γι' αυτές τις πρακτικές ακόμη και από φωνές της δεσπόζουσας πολιτικής τάσης. Η δεύτερη θητεία του Μπους ήταν πιο μετριοπαθής. Κάποιες από τις πιο ακραίες προσωπικότητες απομακρύνθηκαν -Ράμσφελντ, Γούλφοβιτς, Ντάγκλας Φέιθ και άλλοι. Ο Τσένι δεν μπορούσε να εκδιωχθεί από την κυβέρνηση διότι αυτός ήταν η κυβέρνηση. Η πολιτική άρχισε να επιστρέφει προς το πιο μετριοπαθές μοντέλο. Οταν ανέλαβε την εξουσία ο Ομπάμα, η Κοντολίζα Ράις προέβλεψε ότι θα ακολουθούσε τις πολιτικές της δεύτερης θητείας του Μπους. Κι αυτό είναι που συνέβη σε γενικές γραμμές εκτός από ένα διαφορετικό ρητορικό ύφος το οποίο φαίνεται να έχει γοητεύσει μεγάλο μέρος του κόσμου, ίσως λόγω της ανακούφισης για την αποχώρηση του Μπους.
Μία βασική διαφορά μεταξύ του Μπους και του Ομπάμα περιγράφεται πολύ καλά από την περίπτωση ενός ανώτατου συμβούλου της κυβέρνησης Κένεντι στο απόγειο της κουβανικής πυραυλικής κρίσης. Οι στρατηγικοί σχεδιαστές του Κένεντι έπαιρναν αποφάσεις που κυριολεκτικά απειλούσαν τη Βρετανία με καταστροφή αλλά δεν ενημέρωναν τους Βρετανούς. Στη φάση εκείνη ο εν λόγω σύμβουλος όρισε την «ειδική σχέση» με τη Βρετανία: H Βρετανία, είπε, είναι «ο υπασπιστής μας»- η κομψή λέξη είναι «εταίρος». Η Βρετανία προτιμά φυσικά την κομψή λέξη. Ο Μπους και η ομάδα του αποκαλούσαν τις χώρες του κόσμου «υπασπιστές» τους. Ετσι, ανακοινώνοντας την εισβολή στο Ιράκ, ενημέρωσαν τον ΟΗΕ ότι μπορούσε να ακολουθήσει τις διαταγές των ΗΠΑ ή να μην έχει κανένα ρόλο στην υπόθεση. Αυτή η ξεδιάντροπη αλαζονεία προκάλεσε φυσικά εχθρότητα. Ο Ομπάμα ακολουθεί διαφορετική τακτική. Χαιρετίζει ευγενικά τους ηγέτες και τους λαούς του κόσμου ως «εταίρους» και συνεχίζει να τους αντιμετωπίζει ως «υπασπιστές» μόνο κατ' ιδίαν. Οι ξένοι ηγέτες προτιμούν πολύ περισσότερο αυτή τη στάση και το κοινό γοητεύεται ενίοτε από αυτή. Θα ήταν ωστόσο σώφρον να δίνουμε έμφαση στις πράξεις, όχι στις ρητορείες και την ευχάριστη διαγωγή. Οι πράξεις συνήθως λένε μία διαφορετική ιστορία, κάτι που ισχύει και στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Aν και ο κόσμος είναι μονοπολικός στο στρατιωτικό πεδίο, δεν ισχύει εδώ και αρκετό καιρό το ίδιο και για το οικονομικό πεδίο. Μέχρι τη δεκαετία του '70, ο κόσμος είχε γίνει από οικονομικής άποψης «τριπολικός», με συγκρίσιμα οικονομικά κέντρα στη βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και τη βορειοανατολική Ασία. Μέχρι σήμερα, η παγκόσμια οικονομία έχει γίνει ακόμη πιο διαφοροποιημένη, ιδίως με την ταχεία ανάπτυξη των ασιατικών οικονομιών που αψήφησαν τους κανόνες της νεοφιλελεύθερης «Συναίνεσης της Ουάσιγκτον». Η Λατινική Αμερική αρχίζει κι εκείνη να απελευθερώνεται από αυτόν τον ζυγό. Οι προσπάθειες των ΗΠΑ να στρατιωτικοποιήσουν και τη Λατινική Αμερική είναι άλλωστε μία αντίδραση σε αυτές τις εξελίξεις, ιδίως στη νότια Αμερική η οποία, για πρώτη φορά από την εποχή των Ευρωπαίων κατακτητών, έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει τα θεμελιώδη προβλήματα που έχουν βασανίσει την ήπειρο.
Το τι θα γίνει στη συνέχεια είναι αδύνατον να προβλεφθεί. Ετσι ήταν πάντοτε με τις ανθρώπινες υποθέσεις.
http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=92494
«Ξένο σώμα» το εμβόλιο της γρίπης
«Ξένο σώμα» το εμβόλιο της γρίπης
Γιατροί, νοσηλευτές και πολίτες, επιφυλακτικοί μέχρι τελευταία στιγμή
Της Γαληνης Φουρα
Επιφυλακτικοί έως την τελευταία στιγμή εμφανίζονται οι Ελληνες, συμπεριλαμβανομένων γιατρών και νοσηλευτών για το εμβόλιο της νέας γρίπης, όσο μάλιστα «ο αριθμός των κρουσμάτων στη χώρα μας το επιτρέπει».
Ο πολυσυζητημένος εμβολιασμός αρχίζει σε μια εβδομάδα για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό των νοσοκομείων και τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού και, παρότι ουδείς αμφισβήτησε τη σημασία του, δεν φαίνεται ότι θα έχει την αναμενόμενη συμμετοχή. Αν και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) κρίνει ως απολύτως αναγκαίο τον εμβολιασμό τους για την προστασία των ασθενών, πολλοί νοσηλευτές αλλά και γιατροί δηλώνουν απρόθυμοι να εμβολιαστούν, όπως προκύπτει από μικρά, άτυπα «γκάλοπ» που έγιναν σε διάφορα νοσοκομεία.
«Θα περιμένω την εξέλιξη της επιδημίας για να αποφασίσω», δηλώνει στην «Κ» ο πρόεδρος των εργαζομένων του Λαϊκού Νοσοκομείου, Τάσος Αντωνόπουλος. «Ο εμβολιασμός δεν είναι υποχρεωτικός, ο καθένας είναι ελεύθερος να κρίνει. Εχουμε υποστεί έναν μιθριδατισμό όσον αφορά τα μικρόβια, με αλλεπάλληλους εμβολιασμούς λόγω του επαγγέλματός μας. Αυτή τη φορά οι συνάδελφοι είναι διχασμένοι. Πρωταρχική τους έγνοια είναι η έλλειψη προσωπικού στα νοσοκομεία και ό, τι συνεπάγεται αυτό. Οταν αναλογεί μία νοσηλεύτρια σε 45 ασθενείς, με δέκα ράντζα τη νύχτα, η σκέψη του εμβολιασμού για μια ενδεχόμενη πανδημία έρχεται δεύτερη. Η πολιτεία αυτή την ώρα και λόγω της γρίπης πρέπει να δώσει προτεραιότητα στο άνοιγμα των μονάδων Εντατικής Θεραπείας. Με ευθύνη της προηγούμενης κυβέρνησης εκατό κλίνες είναι κλειστές στο Λεκανοπέδιο λόγω έλλειψης προσωπικού».
«Υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι για τους οποίους πρέπει να εμβολιαστούν οι γιατροί και οι νοσηλευτές», αντιτείνει ο αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος της Επιτροπής Λοιμώξεων του Λαϊκού Νοσοκομείου, Γ. Δάικος. «Ο πρώτος είναι ότι δεν προστατεύουν μόνο τον εαυτό τους, αλλά και τους ασθενείς τους. Αν προσβληθούν και μεταδώσουν τη γρίπη σε έναν άρρωστό τους με σοβαρό υποκείμενο νόσημα (διαβητικό, καρδιοπαθή, ανοσοκατασταλμένο) μπορεί να απειληθεί και η ζωή του. Ο δεύτερος είναι ότι αν νοσήσουν οι ίδιοι μαζικά, υπάρχει κίνδυνος να καταρρεύσουν οι υπηρεσίες υγείας».
Ομως, φαίνεται ότι το κλίμα που δημιουργήθηκε μήνες τώρα με ευθύνες και των συντεταγμένων οργάνων της πολιτείας, είναι δύσκολο πλέον να ανατραπεί παρά τις διαβεβαιώσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, ότι το εμβόλιο είναι ασφαλές. Η αμφισβήτηση ξεκίνησε από τις εγκύους και τα παιδιά και πέρασε στους υγιείς ενήλικες, το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, ακόμη και τις ευπαθείς ομάδες!
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της εβδομαδιαίας τηλεφωνικής έρευνας του Πανεπιστημίου Αθηνών και της εταιρείας Opinion, το 63,3% των πολιτών δεν προτίθεται να εμβολιαστεί.
«Το 48,6% δηλώνει σίγουρα όχι και το 14,7% μάλλον όχι, ενώ το 13%, δεν έχει αποφασίσει», αναφέρει στην «Κ» η λέκτορας Βάνα Σύψα. «Οσο πιο ενημερωμένος θεωρεί ότι είναι κάποιος, τόσο πιο αρνητικός είναι. Το 68,3% των ερωτωμένων που δηλώνουν καλά ενημερωμένοι, προσθέτουν ότι δεν σκοπεύουν να εμβολιαστούν», συμπληρώνει.
«Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για να σταθεί αυτή η ανησυχία», υπογραμμίζει ο Γ. Δάικος. Οταν σε άλλες χώρες εμβολιάζεται το 50-70% του πληθυσμού, με στόχο να κατασταλεί η πανδημία, στην Ελλάδα εμβολιάζεται ένας πολύ μικρότερος αριθμός, με στόχο την προστασία των ασθενών και του συστήματος υγείας.
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν περισσότερα εμβόλια, ευτυχώς όμως είναι νωρίς, δεν παρατηρείται έξαρση της γρίπης και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε εγκαίρως να προχωρήσουμε και στο επόμενο στάδιο. Ο μόνος λόγος για τον οποίο κάποιος μπορεί να πει ότι δεν θέλει να εμβολιαστεί, είναι ότι πρόκειται για μια ήπια γρίπη. Ομως, υπάρχουν υγιή άτομα χωρίς υποκείμενο νόσημα, που καταλήγουν στη μονάδα Εντατικής, ενώ εμείς οι γιατροί οφείλουμε να προστατεύσουμε τους ασθενείς μας».
Τριχόπουλος: Kανείς πάνω από την ΠΟΥ
«Οσο διακεκριμένος και εάν είναι οποιοσδήποτε γιατρός στην Ελλάδα και το εξωτερικό, οι επίσημες θέσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας έχουν εύλογη προτεραιότητα», υπογραμμίζει στην «Κ» ο διαπρεπής καθηγητής Δημήτρης Τριχόπουλος.
«Ο κίνδυνος από τη γρίπη είναι εκατό φορές μεγαλύτερος από τους πιθανούς κινδύνους του εμβολίου. Ομως, εάν νοσήσει ένα παιδί ή μια έγκυος που δεν έχουν εμβολιαστεί, κατά κάποιο τρόπο η ευθύνη είναι αόριστη, επειδή έτυχε. Εάν ο γιατρός συστήσει το εμβόλιο και μία στο εκατομμύριο ή τα δέκα εκατομμύρια υπάρξει ένα πρόβλημα, αναλαμβάνει μια συνειδησιακή και ενδεχομένως αστική ευθύνη. Ας μην ξεχνάμε ότι ένας έως δύο τοκετοί, ανεξαρτήτως συνθηκών, συνδέονται με τη γέννηση ενός παιδιού που έχει κάποια ανωμαλία. Αυτό ίσως μπορεί να αποδοθεί, λόγω της χρονικής συγκυρίας, στο εμβόλιο. Επομένως, αντιλαμβάνομαι την επιφυλακτικότητα την οποία δείχνουν οι γιατροί, αυτή όμως δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί στις επίσημες συστάσεις της ΠΟΥ ότι οι έγκυες είναι ομάδα εξαιρετικά υψηλού κινδύνου και πρέπει να εμβολιαστούν», καταλήγει ο κ. Τριχόπουλος.
Σημαντικά όπλα τα εμβόλια
Τhe John Hopkins Medical Letter
Κάθε χρόνο σχεδόν 50.000 Αμερικανοί αποβιώνουν από ασθένειες, οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί από εμβολιασμούς, ενώ οι περισσότεροι από τους θανάτους αυτούς αφορούν άτομα είτε νεαρής ηλικίας είτε ηλικιωμένους.
Με το πέρασμα των χρόνων το ανοσοποιητικό μας σύστημα εξασθενεί, καθιστώντας δυσκολότερη την ανάρρωση από μια ασθένεια κι αυτό από μόνο του εξηγεί γιατί τα εμβόλια είναι τόσο σημαντικά όπλα, κυρίως για τους ηλικιωμένους, τονίζει ο δρ Michele Bellantoni, μέλος της Επιτροπής «Υγεία μετά τα 50».
«Η αδυναμία των μυών και η ορθοστατική υπόταση (πτώση της πίεσης του αίματος, η οποία συμβαίνει όταν σηκωνόμαστε όρθιοι) απαντάται συχνά σε άτομα μεγάλης ηλικίας και μπορεί να προέλθει από μια σοβαρότερη ασθένεια εάν έχετε αναπτύξει μια ιογενή ή βακτηριογενή μόλυνση», συμπλήρωσε ο ίδιος.
Χρόνιες καταστάσεις υγείας, όπως η στεφανιαία καρδιοπάθεια ή η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (COPD), μπορεί να επιβαρύνουν την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος, κάνοντας έναν ιό σαν κι αυτόν της γρίπης να αποδειχθεί δυνητικώς θανατηφόρος. Ακόμη κι ένας ιός με σχετικά ήπια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει ταραχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο για πτώση.
Οι εμβολιασμοί για τη γρίπη και την πνευμονία είναι ιδιαιτέρως σημαντικοί γιατί αυτά είναι τα κύρια αίτια θανάτου μεταξύ των ηλικιωμένων Αμερικανών.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_298_08/11/2009_336480
Γιατροί, νοσηλευτές και πολίτες, επιφυλακτικοί μέχρι τελευταία στιγμή
Της Γαληνης Φουρα
Επιφυλακτικοί έως την τελευταία στιγμή εμφανίζονται οι Ελληνες, συμπεριλαμβανομένων γιατρών και νοσηλευτών για το εμβόλιο της νέας γρίπης, όσο μάλιστα «ο αριθμός των κρουσμάτων στη χώρα μας το επιτρέπει».
Ο πολυσυζητημένος εμβολιασμός αρχίζει σε μια εβδομάδα για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό των νοσοκομείων και τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού και, παρότι ουδείς αμφισβήτησε τη σημασία του, δεν φαίνεται ότι θα έχει την αναμενόμενη συμμετοχή. Αν και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) κρίνει ως απολύτως αναγκαίο τον εμβολιασμό τους για την προστασία των ασθενών, πολλοί νοσηλευτές αλλά και γιατροί δηλώνουν απρόθυμοι να εμβολιαστούν, όπως προκύπτει από μικρά, άτυπα «γκάλοπ» που έγιναν σε διάφορα νοσοκομεία.
«Θα περιμένω την εξέλιξη της επιδημίας για να αποφασίσω», δηλώνει στην «Κ» ο πρόεδρος των εργαζομένων του Λαϊκού Νοσοκομείου, Τάσος Αντωνόπουλος. «Ο εμβολιασμός δεν είναι υποχρεωτικός, ο καθένας είναι ελεύθερος να κρίνει. Εχουμε υποστεί έναν μιθριδατισμό όσον αφορά τα μικρόβια, με αλλεπάλληλους εμβολιασμούς λόγω του επαγγέλματός μας. Αυτή τη φορά οι συνάδελφοι είναι διχασμένοι. Πρωταρχική τους έγνοια είναι η έλλειψη προσωπικού στα νοσοκομεία και ό, τι συνεπάγεται αυτό. Οταν αναλογεί μία νοσηλεύτρια σε 45 ασθενείς, με δέκα ράντζα τη νύχτα, η σκέψη του εμβολιασμού για μια ενδεχόμενη πανδημία έρχεται δεύτερη. Η πολιτεία αυτή την ώρα και λόγω της γρίπης πρέπει να δώσει προτεραιότητα στο άνοιγμα των μονάδων Εντατικής Θεραπείας. Με ευθύνη της προηγούμενης κυβέρνησης εκατό κλίνες είναι κλειστές στο Λεκανοπέδιο λόγω έλλειψης προσωπικού».
«Υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι για τους οποίους πρέπει να εμβολιαστούν οι γιατροί και οι νοσηλευτές», αντιτείνει ο αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος της Επιτροπής Λοιμώξεων του Λαϊκού Νοσοκομείου, Γ. Δάικος. «Ο πρώτος είναι ότι δεν προστατεύουν μόνο τον εαυτό τους, αλλά και τους ασθενείς τους. Αν προσβληθούν και μεταδώσουν τη γρίπη σε έναν άρρωστό τους με σοβαρό υποκείμενο νόσημα (διαβητικό, καρδιοπαθή, ανοσοκατασταλμένο) μπορεί να απειληθεί και η ζωή του. Ο δεύτερος είναι ότι αν νοσήσουν οι ίδιοι μαζικά, υπάρχει κίνδυνος να καταρρεύσουν οι υπηρεσίες υγείας».
Ομως, φαίνεται ότι το κλίμα που δημιουργήθηκε μήνες τώρα με ευθύνες και των συντεταγμένων οργάνων της πολιτείας, είναι δύσκολο πλέον να ανατραπεί παρά τις διαβεβαιώσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, ότι το εμβόλιο είναι ασφαλές. Η αμφισβήτηση ξεκίνησε από τις εγκύους και τα παιδιά και πέρασε στους υγιείς ενήλικες, το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, ακόμη και τις ευπαθείς ομάδες!
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της εβδομαδιαίας τηλεφωνικής έρευνας του Πανεπιστημίου Αθηνών και της εταιρείας Opinion, το 63,3% των πολιτών δεν προτίθεται να εμβολιαστεί.
«Το 48,6% δηλώνει σίγουρα όχι και το 14,7% μάλλον όχι, ενώ το 13%, δεν έχει αποφασίσει», αναφέρει στην «Κ» η λέκτορας Βάνα Σύψα. «Οσο πιο ενημερωμένος θεωρεί ότι είναι κάποιος, τόσο πιο αρνητικός είναι. Το 68,3% των ερωτωμένων που δηλώνουν καλά ενημερωμένοι, προσθέτουν ότι δεν σκοπεύουν να εμβολιαστούν», συμπληρώνει.
«Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για να σταθεί αυτή η ανησυχία», υπογραμμίζει ο Γ. Δάικος. Οταν σε άλλες χώρες εμβολιάζεται το 50-70% του πληθυσμού, με στόχο να κατασταλεί η πανδημία, στην Ελλάδα εμβολιάζεται ένας πολύ μικρότερος αριθμός, με στόχο την προστασία των ασθενών και του συστήματος υγείας.
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν περισσότερα εμβόλια, ευτυχώς όμως είναι νωρίς, δεν παρατηρείται έξαρση της γρίπης και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε εγκαίρως να προχωρήσουμε και στο επόμενο στάδιο. Ο μόνος λόγος για τον οποίο κάποιος μπορεί να πει ότι δεν θέλει να εμβολιαστεί, είναι ότι πρόκειται για μια ήπια γρίπη. Ομως, υπάρχουν υγιή άτομα χωρίς υποκείμενο νόσημα, που καταλήγουν στη μονάδα Εντατικής, ενώ εμείς οι γιατροί οφείλουμε να προστατεύσουμε τους ασθενείς μας».
Τριχόπουλος: Kανείς πάνω από την ΠΟΥ
«Οσο διακεκριμένος και εάν είναι οποιοσδήποτε γιατρός στην Ελλάδα και το εξωτερικό, οι επίσημες θέσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας έχουν εύλογη προτεραιότητα», υπογραμμίζει στην «Κ» ο διαπρεπής καθηγητής Δημήτρης Τριχόπουλος.
«Ο κίνδυνος από τη γρίπη είναι εκατό φορές μεγαλύτερος από τους πιθανούς κινδύνους του εμβολίου. Ομως, εάν νοσήσει ένα παιδί ή μια έγκυος που δεν έχουν εμβολιαστεί, κατά κάποιο τρόπο η ευθύνη είναι αόριστη, επειδή έτυχε. Εάν ο γιατρός συστήσει το εμβόλιο και μία στο εκατομμύριο ή τα δέκα εκατομμύρια υπάρξει ένα πρόβλημα, αναλαμβάνει μια συνειδησιακή και ενδεχομένως αστική ευθύνη. Ας μην ξεχνάμε ότι ένας έως δύο τοκετοί, ανεξαρτήτως συνθηκών, συνδέονται με τη γέννηση ενός παιδιού που έχει κάποια ανωμαλία. Αυτό ίσως μπορεί να αποδοθεί, λόγω της χρονικής συγκυρίας, στο εμβόλιο. Επομένως, αντιλαμβάνομαι την επιφυλακτικότητα την οποία δείχνουν οι γιατροί, αυτή όμως δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί στις επίσημες συστάσεις της ΠΟΥ ότι οι έγκυες είναι ομάδα εξαιρετικά υψηλού κινδύνου και πρέπει να εμβολιαστούν», καταλήγει ο κ. Τριχόπουλος.
Σημαντικά όπλα τα εμβόλια
Τhe John Hopkins Medical Letter
Κάθε χρόνο σχεδόν 50.000 Αμερικανοί αποβιώνουν από ασθένειες, οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί από εμβολιασμούς, ενώ οι περισσότεροι από τους θανάτους αυτούς αφορούν άτομα είτε νεαρής ηλικίας είτε ηλικιωμένους.
Με το πέρασμα των χρόνων το ανοσοποιητικό μας σύστημα εξασθενεί, καθιστώντας δυσκολότερη την ανάρρωση από μια ασθένεια κι αυτό από μόνο του εξηγεί γιατί τα εμβόλια είναι τόσο σημαντικά όπλα, κυρίως για τους ηλικιωμένους, τονίζει ο δρ Michele Bellantoni, μέλος της Επιτροπής «Υγεία μετά τα 50».
«Η αδυναμία των μυών και η ορθοστατική υπόταση (πτώση της πίεσης του αίματος, η οποία συμβαίνει όταν σηκωνόμαστε όρθιοι) απαντάται συχνά σε άτομα μεγάλης ηλικίας και μπορεί να προέλθει από μια σοβαρότερη ασθένεια εάν έχετε αναπτύξει μια ιογενή ή βακτηριογενή μόλυνση», συμπλήρωσε ο ίδιος.
Χρόνιες καταστάσεις υγείας, όπως η στεφανιαία καρδιοπάθεια ή η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (COPD), μπορεί να επιβαρύνουν την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος, κάνοντας έναν ιό σαν κι αυτόν της γρίπης να αποδειχθεί δυνητικώς θανατηφόρος. Ακόμη κι ένας ιός με σχετικά ήπια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει ταραχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο για πτώση.
Οι εμβολιασμοί για τη γρίπη και την πνευμονία είναι ιδιαιτέρως σημαντικοί γιατί αυτά είναι τα κύρια αίτια θανάτου μεταξύ των ηλικιωμένων Αμερικανών.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_298_08/11/2009_336480
Ελλάδα και παγκόσμιο πλυντήριο
ΞΕΠΛΥΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ
Ελλάδα και παγκόσμιο πλυντήριο
Ερευνα: ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ kkyr@enet.gr
Καταμεσής του περασμένου καλοκαιριού, ο κατάστικτος από σεξουαλικά σκάνδαλα Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι ξεσήκωσε τους πάντες, όχι με κάποιο από τα πολύκροτα πάρτι του αλλά με μια πρόταση οικονομικής φύσης, την οποία μάλιστα τη διαφήμισε ως επαναστατική.
Κάλεσε τους Ιταλούς επιχειρηματίες που έχουν βγάλει χρηματικά ποσά -με όλους τους τρόπους- κυρίως σε μη ευρωπαϊκές χώρες, να τα επιστρέψουν και να τα νομιμοποιήσουν με φόρο μόλις 5%.
Ο υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησής του Τζούλιο Τρεμόντι διακήρυξε το μέτρο υπό τον τίτλο «φορολογική ασπίδα». Προέβλεπε ότι με αυτό το μέτρο η ιταλική οικονομία θα ελάμβανε ένα πρόσκαιρο παυσίπονο για την οικονομική κρίση της τάξης των 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πολλοί ήταν αυτοί που αντέδρασαν. Ανάμεσά τους και ο πρώην εισαγγελέας Αντόνιο ντι Πιέτρο, που μίλησε για την εξασφάλιση της ηθικής παρθενίας όλων όσοι είχαν βγάλει παρανόμως χρήματα.
Στην Ελλάδα, το οργανωμένο έγκλημα χρειάζεται το ξέπλυμα μαύρου χρήματος όπως ο πνευμονοπαθής τη συσκευή οξυγόνου. Απλωμένο το ξέπλυμα, από άκρου εις άκρον στη χώρα μας, κατορθώνει, σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς που παρακολουθούν αυτό το φαινόμενο, να προσδίδει στην Ελλάδα χαρακτηριστικά που έχουν οικονομίες άλλων χωρών, όπως η Χιλή, η Κόστα Ρίκα, ο Μαυρίκιος και άλλες που δεν φημίζονται για τα απολύτως διαφανή χρηματοπιστωτικά τους συστήματα. Ο παγκόσμιος φορέας για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος FATF (Financial Action Task Force on Money Laundering), μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τη Διεθνή Διαφάνεια και τον ΟΟΣΑ, ακούνε τη λέξη Ελλάδα και στο μυαλό τους έρχεται η εικόνα ενός τεράστιου πλυντηρίου χρήματος. Είναι, ίσως, η μοναδική χώρα στον κόσμο που έχει τουλάχιστον 15.000 χιλιόμετρα ακτές και τα ποσά που ξεπλύθηκαν, μόνο το 2008, ενδέχεται να ξεπερνούν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, μια μεγάλη νομική εταιρεία, η McLean ειδικεύεται σε θέματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Είναι η διεθνής επίσημη ονομασία της δουλειάς που κάνει ένα καλό πλυντήριο, του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος. Το 1992, ο ιδρυτής της εταιρείας, J.D. Mclean, είχε γράψει ένα άρθρο, όπου ανέλυε τον χρυσό κανόνα του συστήματος. Το βρίσκουμε στο βιβλίο του William C. Gilmore «Βρόμικο Χρήμα», (εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1999):
«Από τη σκοπιά του, αυτός που εγκληματεί δεν έχει νόημα να αποκομίζει μεγάλα κέρδη από εγκληματικές δραστηριότητες, αν αυτά τα κέρδη δεν μπορούν να αξιοποιηθούν. Η αξιοποίηση αυτών των εσόδων δεν είναι τόσο απλή όσο ακούγεται. Παρ' όλο που ένα ποσοστό των εσόδων από εγκληματικές πράξεις θα κρατηθεί υπό τη μορφή κεφαλαίου για περαιτέρω εγκληματικές επιχειρήσεις, ο έξυπνος εγκληματίας θα επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τα υπόλοιπα για άλλους σκοπούς. Αν αυτό γίνει χωρίς να διατρέξει έναν απαράδεκτο κίνδυνο να τον εντοπίσουν, τα χρήματα που αντιπροσωπεύουν τα έσοδα από τη διάπραξη του αρχικού εγκλήματος πρέπει να ξεπλυθούν, δηλαδή να πάρουν μία μορφή στην οποίαν θα φαίνεται ότι έχουν απόλυτα αξιοσέβαστη προέλευση».
Οι συνταρακτικές γεωπολιτικές αλλαγές της τελευταίας εικοσαετίας, η κατάληψη κρατικών θέσεων εξουσίας από διεφθαρμένα στελέχη πρώην μυστικών υπηρεσιών και οι διασυνδέσεις τους με αρχηγικά στελέχη μαφιόζικων ομάδων σε χώρες που κάποτε ήταν κομμουνιστικές και τώρα ανήκουν στη διευρυμένη Ευρώπη, ήταν μερικοί από τους παράγοντες της ισχυροποίησης του οργανωμένου εγκλήματος στα Βαλκάνια, περιοχή όπου η Ελλάδα φιλοδοξεί να διαδραματίσει ισχυρό ρόλο. «Δεν έφταιγε η κατάρρευση του κομμουνισμού από μόνη της, έφταιγε ότι συνέβη με την παράλληλη παγκοσμιοποίηση της οικονομίας», έχει πει σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο Μίσα Γκλένι, μελετητής του οργανωμένου εγκλήματος στα Βαλκάνια και συγγραφέας του βιβλίου «McMafia, έγκλημα χωρίς σύνορα» (εκδ. Πάπυρος). Αναφέρει, δε, στο βιβλίο του: «Δεδομένου ότι η παραοικονομία έχει αποκτήσει τόσο μεγάλη δύναμη στον κόσμο μας, αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι καταβάλλουμε τόσο μικρή προσπάθεια για τη συστηματική κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί και του πώς συνδέεται με τη νόμιμη οικονομία. Αυτός ο σκοτεινός κόσμος δεν είναι διαφορετικός από εκείνον που λειτουργεί στο φως, ο οποίος συχνά είναι πολύ πιο αδιαφανής απ' όσο κανείς θα υποπτευόταν ή θα επιθυμούσε. Τόσο στις τραπεζικές συναλλαγές όσο και στις συναλλαγές εμπορευμάτων, το έγκλημα δρα πολύ πιο κοντά μας από όσο νομίζουμε».
Ανέλεγκτο το βρώμικο χρήμα
Σαν άγριο ζώο που το έχει σκάσει από το τσίρκο της ελληνικής οικονομίας και τρέχει αλαφιασμένο στους δρόμους του οργανωμένου εγκλήματος και των αποδιοργανωμένων ή αδύναμων ελεγκτικών μηχανισμών, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος στην Ελλάδα δεν προβλέπεται να ελεγχθεί -λένε οι ειδικοί- αν δεν αλλάξουν εκ βάθρων οι δομές των σημερινών υπηρεσιών.
Αυτών που πρέπει να κινηθούν σε δύσκολες και στενούς ατραπούς μεταξύ τραπεζών, γραφειοκρατίας, έλλειψης προσωπικού, υπηρεσιακών αστοχιών και εν τέλει πολιτικών αδεξιοτήτων και προσωπικών επιδιώξεων. Real estate (αγορά ακινήτων), χρηματιστήριο, καζίνα, ηλεκτρονικός τζόγος, κερδισμένα δελτία από τα παιχνίδια του ΟΠΑΠ είναι τα συνηθέστερα απορρυπαντικά των κυκλωμάτων που ξεπλένουν χρήματα από παράνομες δραστηριότητες. Και καθώς διεθνείς οργανισμοί αναφέρουν ότι η Ελλάδα βαδίζει κατ' ευθείαν σε μία από τις υψηλότερες θέσεις στις χώρες που προσφέρουν άπλετο χώρο για ξέπλυμα, στα τέλη του περασμένου Ιουνίου ένας αριθμός τάραξε όλες τις ελληνικές υπηρεσίες. Ούτε λίγο - ούτε πολύ, η έκθεση του ΟΟΣΑ ανέφερε ότι στην Ελλάδα ξεπλύθηκαν κατά το 2008 ποσά που ξεπερνούσαν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ. Μόλις πριν από δύο χρόνια είχε ξεπλυθεί μόνο 1,6 δισεκατομμύριο. Με αυτό το ρυθμό αύξησης, η χώρα μας κατατάσσεται σε λίστα με τις λιγότερο διαφανείς χώρες παγκοσμίως στον τομέα της διακίνησης μεγάλων χρηματικών ποσών ύποπτης προέλευσης.
Οι εκθέσεις των διεθνών οργανισμών που παρακολουθούν τους δείκτες ξεπλύματος στις εθνικές οικονομίες, καταγράφουν με διάφορες διαδικασίες και εργαλεία τους παράνομους τομείς από τους οποίους προέρχονται τα υπό... ξέπλυμα ποσά. Οσον αφορά την Ελλάδα, οι εκθέσεις αναφέρουν ότι οι παράνομες δραστηριότητες που τροφοδοτούν τα πλυντήρια είναι: διακίνηση μεταναστών, trafficking γυναικών από χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ναρκωτικά, όπλα, σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών στις μεγάλες ελληνικές πόλεις, λαθρεμπόριο τσιγάρων, τυχερά παιχνίδια, ηλεκτρονικά και συμβατικά.
Οπως είναι γνωστό, μετά την υπόθεση των ομολόγων και το συνακόλουθο ξέπλυμα, τον Ιούλιο του 2008, απομακρύνθηκε από τη θέση του προέδρου της Επιτροπής Καταπολέμησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και Καταπολέμησης της Τρομοκρατίας ο επίτιμος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Γ. Ζορμπάς. Μετά τη ψήφιση του νόμου 3691/2008, με τον οποίο αναβαθμιζόταν η επιτροπή, τη θέση του προέδρου της ανέλαβε ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Στέλιος Γκρόζος. Η επιτροπή συνέταξε την έκθεσή της για το 2008 με την οποία ουσιαστικά ομολογεί την αντικειμενική της αδυναμία να αντεπεξέλθει στα καθήκοντά της. Μόνο το 2008 η επιτροπή δέχτηκε 1.952 καταγγελίες. Το 2007 δέχτηκε 900 αναφορές, από τις οποίες κατόρθωσε να ερευνήσει περίπου 300. Στη συγκεκριμένη επιτροπή θα έπρεπε να υπηρετούν περίπου 50 στελέχη από διάφορες υπηρεσίες, της ΕΛ.ΑΣ., του υπουργείου Οικονομίας, της ΥπΕΕ και άλλων. Σήμερα υπηρετούν μόλις 18 άνθρωποι.
Ομως, σύμφωνα με την έρευνα της «Ε», το γεγονός της δυσλειτουργίας της επιτροπής δεν οφείλεται μόνο στο ελλιπές προσωπικό αλλά σε μια σειρά από παράγοντες που επιβάλλουν ευρύτερες αλλαγές. Κάθε υπάλληλος αμείβεται με ειδικό επίδομα για τη συμμετοχή του στην επιτροπή. Οπως είναι αναμενόμενο, η θέση του μέλους της επιτροπής, καθώς είναι πάρεργο με επιπλέον επιμίσθιο, αποτελεί σε κάποιες περιπτώσεις προνομιακή μεταχείριση. Κάποιοι μιλούν ακόμα και για «κομματικά διαπιστευτήρια» με τα οποία κάποια μέλη έλαβαν θέσεις στην επιτροπή από την προηγούμενη κυβέρνηση. Επίσης ένα μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν στις σχέσεις τους με τις τράπεζες τα μέλη της επιτροπής έχει σχέση με το γεγονός ότι οι τράπεζες δεν αξιολογούν -σύμφωνα με τις μέχρι τώρα διατάξεις- τις ύποπτες προελεύσεις χρημάτων.
Τράπεζες και επιτροπή
Σημειώνεται ότι η τράπεζα είναι υποχρεωμένη να ενημερώσει την επιτροπή για ποσά συναλλαγών που ξεπερνούν τις 15.000 ευρώ . Ακόμα και αν ο ενδιαφερόμενος είναι σε θέση να αποδείξει επί τόπου τη νόμιμη προέλευση του ποσού, η τράπεζα δεν υποχρεούται να ζητήσει τα ανάλογα έγγραφα και παραπέμπει την υπόθεση στην επιτροπή. Αυτό κρίνεται και ως ο βασικότερος λόγος που δημιουργεί τον τεράστιο όγκο εργασίας. Επίσης, ένα μεγάλο θέμα που αντιμετωπίζουν τα μέλη της επιτροπής σχετίζεται με τη λογική στην οποία εδράζεται η διαδικασία ελέγχου: Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες, ίσως η μοναδική ευρωπαϊκή, που αν κάποιος είναι ύποπτος για διακίνηση ποσών που προέρχονται από παράνομες δραστηριότητες με σκοπό το ξέπλυμα, δεν θεωρείται ο ίδιος υπεύθυνος να αποδείξει τη νομιμότητα της προέλευσης αλλά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Που σημαίνει, όταν αν αυτοί αδυνατούν, το ξέπλυμα πάει... σύννεφο.
Αλήθεια είναι, επίσης, ότι στις αρχές του 2008 και ενώ την επικαιρότητα την είχαν απασχολήσει έντονα η υπόθεση μεταφοράς 5 εκατ. ευρώ από εκδότη κυριακάτικης εφημερίδας αλλά και τα τεράστια ποσά που είχαν διακινήσει μεταξύ τους ορισμένοι εκ των συλληφθέντων για τη λεγόμενη «μαφία των Ζωνιανών», ο τότε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Ν. Γκαργκάνας αύξησε από 8,8 εκατ. ευρώ σε 20 εκατ. ευρώ το ανώτατο όριο ποινής που επιβάλλεται, υπό τη μορφή άτοκης κατάθεσης στην ΤτΕ, σε τράπεζες που δεν εφαρμόζουν πλήρως ή εφαρμόζουν πλημμελώς τις διατάξεις που ορίζουν τις υποχρεώσεις τους για την πρόληψη του ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Ούτως ή άλλως, οι τράπεζες ήρθαν σε δυσκολότερη θέση μετά την ψήφιση τον Αύγουστο του 2008 του ν. 3691/2008 στον οποίον η Ελλάδα υποχρεώθηκε να συμπεριλάβει διατάξεις ανάλογων ευρωπαϊκών νομοθεσιών. Μία από αυτές τις διατάξεις υποχρεώνει τις τράπεζες να αναγνωρίζουν τον πραγματικό ιδιοκτήτη μιας offshore εταιρείας και να μη μένουν μόνο στην επαφή με τον εκπρόσωπό τους που κάνει τη συναλλαγή. Ακόμα και αν ως πραγματικός ιδιοκτήτης φέρεται να είναι άλλη offshore, οι τράπεζες πρέπει να φτάσουν σε φυσικό πρόσωπο, να το καταγράψουν και να το αναφέρουν σε κάθε έλεγχο του λογαριασμού. Σύμφωνα με το νέο νόμο για το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος, υποχρεωμένα να ενημερώνουν τις Αρχές για ύποπτης προέλευσης ποσά είναι και τα εννέα καζίνα της Ελλάδας, δικηγορικά γραφεία, συμβολαιογραφικά γραφεία, ενεχυροδανειστήρια. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από τις συγκεκριμένες πηγές και από την ψήφιση του νόμου και έπειτα -το καλοκαίρι του 2008- δεν έχουν γίνει περισσότερες από έξι αναφορές.
Στα σχέδια αναδιάθρωσης των μηχανισμών που ελέγχουν και διώκουν την κυκλοφορία του βρώμικου χρήματος, τα οποία εκπονεί η ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, βρίσκεται ηδημιουργία μιας μεγάλης και πολυπληθούς Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού και Οικονομικού Εγκλήματος, στην οποία το ξέπλυμα μαύρου χρήματος θα έχει πρωτεύουσα σημασία.
Τα 8 προγράμματα του... πλυντηρίου
Ενα σύγχρονο πλυντήριο έχει τουλάχιστον πέντε - έξι διαφορετικά προγράμματα πλύσης.
Και φυσικά, διαφορετικά στάδια με το οποία κλιμακωτά ολοκληρώνεται το ξεβρώμισμα. Ολα, όμως, τελειώνουν με τον ίδιο ταχύτατο στροβιλισμό των ρούχων, που αν προσπαθήσει κάποιος να τον παρακολουθήσει, παθαίνει ναυτία. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Οι αρχές, σε όλο τον κόσμο, μπορούν να το παρακολουθήσουν, αν έχουν λάβει τα κατάλληλα μέτρα, στα πρώτα του στάδια. Προς το τέλος, ουδείς μπορεί να καταγράψει έστω και οπτικά τους ρυθμούς κυκλοφορίας του χρήματος.
Πορνεία, ναρκωτικά, όπλα, διακίνηση προσώπων, λαθρεμπόριο καυσίμων, λαθρεμπόριο τσιγάρων, πυρηνικά απόβλητα, βιομηχανία πιστών αντιγράφων επώνυμων προϊόντων είναι οι πιο πολύτιμες πηγές παραγωγής μαύρου χρήματος. Οπως τονίζουν πηγές που ασχολούνται με τη συλλογή πληροφοριών για τις οργανωμένες ομάδες που συγκεντρώνουν βρώμικο χρήμα στην Ελλάδα, «το σύστημα είναι τόσο απλωμένο, που αυτό που μας λένε οι ξένοι "follow the money" -ακολούθησε το χρήμα- αν θέλεις να εξαρθρώσεις μια εγκληματική ομάδα, μοιάζει ένα από τα πιο πετυχημένα ανέκδοτα. Κανείς μας δεν είναι σε θέση να φανταστεί ότι την ώρα που αγοράζει π.χ. μια μαϊμού τσάντα louis vuitton, πίνοντας καφέ, π.χ. στην πλατεία της Γλυφάδας, τα 15 ευρώ που θα δώσει θα διαμοιραστούν και ένα ποσοστό θα καταλήξει στον τραπεζικό λογαριασμό μιας Χ ή Ψ εταιρείας offshore σε κάποιο νησί του Ειρηνικού.
Τι σημαίνει, όμως, ξέπλυμα μαύρου χρήματος; Η τυπική απάντηση ορίζει: «Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες». Τα στάδια ξεπλύματος του μαύρου χρήματος, όπως φαίνονται και σε ανάλογο σχεδιάγραμμα, είναι τα ακόλουθα:
1 Συγκέντρωση του παράνομου χρήματος. Π.χ. Οι εισπράξεις από την πώληση δύο κιλών κοκαΐνης από οργανωμένη ομάδα. Τα χρήματα συγκεντρώνονται από τον ταμία της ομάδας και καταλήγουν στα χέρια του διαχειριστή.
2 Κατάθεση. Τα ποσά κατατίθενται σε προσωπικούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Είναι το πρώτο και σημαντικό βήμα για την είσοδο του μαύρου χρήματος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
3 Διαχωρισμός των ποσών και μεταφορά κάποιων εξ αυτών σε εταιρικό τραπεζικό λογαριασμό.
4 Μεταφορά των ποσών σε τράπεζα ή τράπεζες σε μέρη που χαρακτηρίζονται ως φορολογικοί παράδεισοι όπου εδρεύουν ανύπαρκτες, offshore εταιρείες, οι οποίες, όμως έχουν λογαριασμό στις εκεί τράπεζες.
5 Μεταφορά των ποσών στους λογαριασμούς των offshore εταιρειών.
6 Η offshore μεταφέρει χρήματα εν είδει πληρωμής ή δανεισμού, συνήθως με εικονικά τιμολόγια, στην αρχική εταιρεία.
7 Η διαδικασία ολοκληρώνεται καθώς φαίνεται ότι η offshore πλήρωσε νομίμως τις υπηρεσίες της πρώτης. Ο δρόμος για την νόμιμη κυκλοφορία του πεντακάθαρου πλέον χρήματος είναι ανοικτός.
8 Ενα μέρος των ποσών αυτών ξαναγυρίζει στην παράνομη αγορά, αφού επενδύεται για να συνεχιστούν οι εγκληματικές δραστηριότητες.
«Θα φτιάξω κι άλλη εταιρεία για μπουγάδα»
Μία από τις υποθέσεις που αποκάλυψε περίτρανα τη διασύνδεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος με ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος, το περασμένο καλοκαίρι, ήταν οι συλλήψεις για την απαγωγή του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου και της ομάδας της οποίας, η σχετική δικογραφία φέρει ως συντονιστή τον Παναγιώτη Βλαστό.
Δεν είναι τυχαίο ότι η αρχή του τέλους για τη συγκεκριμένη ομάδα έγινε, μόλις πέντε ημέρες μετά την καταβολή των λύτρων, στις 25 Ιανουαρίου, όταν ο εμπλεκόμενος επιχειρηματίας Γ. Τρομπούκης αναζήτησε τρόπο να ξεπλύνει μέρος του ποσού.
Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος που προέρχεται από υποκλοπή της ΕΥΠ, όπως δημοσιεύτηκε στην «Ε» στις 10 Ιουλίου 2009, και πραγματεύεται σχεδιαζόμενο ξέπλυμα μέσω νέας εταιρείας που θα έφτιαχνε ο εμπλεκόμενος επιχειρηματίας.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Μόλις θα 'ναι, εγώ φτιάχνω κι άλλη εταιρεία τώρα.
ΒΛΑΣΤΟΣ: Μπράβο.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Θα λέει «Γιώργος Τρομπούκης», είναι καθαρή, να μπει ο αδερφός μου που είναι καθαρός αυτός... από εδώ θα φύγει η αδελφή μου, κι όλοι, και θα μείνω μόνο εγώ... λοιπόν, εγώ βάζω τώρα την κόρη μου... την Αθηνά...
ΒΛΑΣΤΟΣ: Για να κάνεις μπουγάδα, εκεί θα κάνεις μπουγάδα.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Ναι, εκεί όχι, εδώ θα γίνουν οι μπουγάδες όλες... (ακατάληπτο) και να μαυριστώ εγώ, στ' αρχίδια μου, άκου, όχι μετά εγώ, αν κάνουμε μπουγάδα... για να μη λέμε ότι έχουμε λεφτά...
ΒΛΑΣΤΟΣ: Ναι.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Θα δηλώσω πτώχευση.
ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Αυτός την ΚΕΡΚΕΤΕΥΣ, μ' ακούς;
ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Την ΚΕΡΚΕΤΕΥΣ ξέρεις γιατί δεν μπορεί να της κάνει μπουγάδα; Γιατί είναι ο Παπαστε... μέσα με 10%...
ΒΛΑΣΤΟΣ: Το ξέρω, Βρωμού, το ξέρω...
ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Ακου να σου πω, αν δεν υπογράψει ο Παπαστε... δεν γίνεται τίποτα. Βρωμού, άκου Βρωμού, άσε να το φτιάξω όπως θέλω εγώ, μ' ακούς; Να τον κάνω εγώ να του φύγει η κλανιά, κατάλαβες τι γίνεται;
`
Στάνταρ ... ξέπλυμα μέσω ΟΠΑΠ
Ποια, όμως, είναι η τύχη υποθέσεων από τις ελάχιστες που έχουν καταλήξει στην ελληνική δικαιοσύνη, και οι οποίες βέβαια είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος;
Η πιο γνωστή υπόθεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος και που παραμένει στο στάδιο της ανάκρισης, όσον αφορά το ξέπλυμα, είναι αυτή που αποκαλύφθηκε το 2004. Προέκυψε κατά τη διάρκεια των ερευνών μετά τον εντοπισμό των 5,5 τόνων κοκαΐνης με το πλοίο «Africa Ι», για τους οποίους έχει καταδικαστεί πρωτοδίκως ο Αλέξανδρος Αγγελόπουλος. Αποκαλύφθηκε, σύμφωνα με πόρισμα του τότε ΣΔΟΕ, (Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών και Οπλων) ότι ένα σημαντικό τμήμα της ΟΠΑΠ Α.Ε., τουλάχιστον κατά τη διετία 2002-2004, είχε μετατραπεί σε πλυντήριο μαύρου χρήματος αφού συνεργάτες του Αγγελόπουλου αγόραζαν κερδισμένα δελτία του ΟΠΑΠ χωρίς ποτέ να έχουν παίξει, με τα οποία έπαιρναν βεβαιώσεις κερδών από υπαλλήλους του οργανισμού, με αποτέλεσμα να νομιμοποιούν τα ύποπτης προέλευσης ποσά.
Σήμερα, όχι μόνο οι εμπλεκόμενοι υπάλληλοι του ΟΠΑΠ, όπως περιγραφόταν στο πόρισμα δεν έχουν δικαστεί, λόγω γραφειοκρατικών καθυστερήσεων, αλλά το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά με βούλευμά του (138/2009) επέστρεψε στον καταδικασθέντα Αγγελόπουλο επτά πλοία του, τα οποία είχαν κατασχεθεί με το σκεπτικό ότι επρόκειτο για προϊόντα εγκλήματος. Συνολικά, είχαν κατασχεθεί οκτώ πλοία διαφόρων εταιρειών του Αγγελόπουλου, μαζί με το «Africa Ι» που είχε εντοπιστεί στις 13 Απριλίου 2004 από τις ισπανικές αρχές σε συνεργασία με την ΥπΕΕ, αμερικανικές και βρετανικές υπηρεσίες, ανοιχτά του Γιβραλτάρ. Τα επτά τού αποδόθηκαν με το σκεπτικό ότι αποκτήθηκαν πριν από τη μεταφορά της κοκαΐνης το 2004. Στις 11 Νοεμβρίου γίνεται η δίκη του Αγγελόπουλου σε δεύτερο βαθμό, όπου αναμένεται να ζητηθεί η επιστροφή και του «Africa Ι», καθώς ένας ναυτικός που έχει συλληφθεί στην Ισπανία φέρεται να δηλώνει ότι είναι ο πλοιοκτήτης του.
Οσον αφορά το ξέπλυμα, αρκεί να αναφέρουμε ότι, όπως αναφερόταν στο πόρισμα, υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε. είχαν χορηγήσει σε συνεργάτη του Αγγελόπουλου, μόνο σε μία ημέρα και χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο, βεβαίωση κέρδους στον Αγγελόπουλο με μία αίτηση στην οποία επισυνάπτονταν... 4.130 κερδισμένα δελτία. Προέκυπταν -αναφερόταν μεταξύ των πολλών άλλων στο πόρισμα- σοβαρότατες ευθύνες για υπαλλήλους του τμήματος βεβαιώσεων κερδών. Δεν προσδιοριζόταν ακριβής αριθμός, αλλά οι πληροφορίες ανέφεραν ότι επρόκειτο για περίπου οκτώ υπαλλήλους, αλλά και για τότε διευθυντικά στελέχη της ΟΠΑΠ, τα οποία δεν έλαβαν κανένα μέτρο διασφάλισης και ελέγχου των βεβαιώσεων κερδών που εκδόθηκαν. Μάλιστα, σε μερικές καταθέσεις αναφερόταν ότι για τη διευκόλυνση των συνεργατών τού Αγγελόπουλου δίνονταν οδηγίες ακόμα και από τα γραφεία της διοίκησης.
Ο Αγγελόπουλος, σύμφωνα με το πόρισμα, από το 2002 έως το 2004 νομιμοποίησε παράνομα έσοδα περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ και περίπου άλλα τόσα νομιμοποίησε η ομάδα που δούλευε γι' αυτόν σ' ολόκληρη την Ελλάδα, μέσω της ΟΠΑΠ Α.Ε. Τα χρήματα -σύμφωνα με τις διωκτικές αρχές- προέρχονταν από εμπορία δεκάδων τόνων κοκαΐνης, τους οποίους μετέφερε με αλιευτικά σκάφη από τις ακτές της Βραζιλίας προς τις χώρες της Ευρώπης. Η νομιμοποίηση των εσόδων αυτών έγινε με την αγορά και στη συνέχεια κατάθεση στην ΟΠΑΠ Α.Ε. χιλιάδων κερδισμένων δελτίων των παιχνιδιών «ΠΑΜΕ ΣΤΟΙΧΗΜΑ», «ΠΡΟ-ΠΟ», «ΛΟΤΤΟ» κ.λπ. Υπάλληλοι του τμήματος έκδοσης βεβαιώσεων κερδών της ΟΠΑΠ Α.Ε. είχαν πει ότι δέχονταν πιέσεις από το γραφείο του πρώην προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου για την παράτυπη και αυθημερόν έκδοση βεβαιώσεων. Στο δίκτυο του ξεπλύματος συμμετείχαν, σύμφωνα με τις τότε επίσημες διαπιστώσεις, συνεργάτες του Αγγελόπουλου, υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε., ιδιοκτήτες πρακτορείων, τραπεζικοί υπάλληλοι, «επαγγελματίες» παίκτες των παιχνιδιών του οργανισμού αλλά και ασχολούμενοι με τον παράνομο τζόγο.
Παράλληλη με την προηγούμενη είναι η υπόθεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος μέσω κερδισμένων δελτίων της ΟΠΑΠ Α.Ε. στη Λάρισα, την άνοιξη του 2006. Η Εισαγγελία Πρωτοδικών της πόλης απήγγειλε κατηγορίες σε μία γνωστή στην περιοχή οικογένεια. Η υπόθεση είχε αρχίσει να ερευνάται έπειτα από υποψίες που είχαν υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε. στη Θεσσαλονίκη, από τους οποίους μέλη και φίλοι της οικογένειας ζητούσαν ύποπτα συχνά βεβαιώσεις κερδών στα ίδια ονόματα. Οι υπάλληλοι ενημέρωσαν την ΥπΕΕ Θεσσαλίας και έτσι ξεκίνησαν έρευνες που κατέληξαν να συναντηθούν με παράλληλες έρευνες που έκανε η ΕΛ.ΑΣ. για το μεγαλύτερο κύκλωμα τοκογλυφίας που είχε στήσει στην περιοχή η ίδια οικογένεια. Αποδείχτηκε, λοιπόν, ότι τα μέλη της οικογένειας είχαν στήσει και μηχανισμό με πράκτορες του ΟΠΑΠ στην περιοχή, με σκοπό να παίρνουν με σακούλες κερδισμένα δελτία τα οποία περιείχαν μικροποσά που, αθροιστικά όμως, ήταν ικανά να συγκριθούν με τα ποσά που αποταμίευαν από τις τοκογλυφικές δραστηριότητες.
«Αγοράζουν με βαλίτσα - θέλουν σπίτια με ψηλό μαντρότοιχο»
Τον Οκτώβριο του 2000, έξω από αυτό το πολυτελές σπίτι στην περιοχή Πηγαδάκια της Βούλας, δολοφονήθηκε ο Σέρβος Βλαντιμίρ Μποκάν, γνωστός ως «Βάνια», με 29 σφαίρες από όπλα αγνώστων.
Ο Μίσα Γκλένι στο βιβλίο του «McMafia», κάνει αναλυτική αναφορά στις δραστηριότητές του. Περιγράφει τον τρόπο με τον οποίον, χρησιμοποιώντας τις ισχυρές του διασυνδέσεις με το καθεστώς Μιλόσεβιτς, ήλεγχε το «σπάσιμο» του εμπάργκο στον εφοδιασμό με πετρελαιοειδή της χώρας, το λαθρεμπόριο τσιγάρων και πολλές άλλες παράνομες δραστηριότητες. Ο πεθερός του δολοφονημένου ήταν αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών τού τότε καθεστώτος, ενώ ο ίδιος φερόταν ως ένας από τους άριστους γνώστες του πλυντηρίου βρώμικου χρήματος στα Βαλκάνια.
Ο Δ.Ρ. είναι ένας μεσίτης με γραφείο στα νότια προάστια (τα αρχικά του δεν ανταποκρίνονται καν στην πραγματικότητα) που ειδικεύεται στις ενοικιάσεις ακριβών σπιτιών σε περιοχές του λεκανοπεδίου «που βλέπουν θάλασσα». Η απαίτηση αυτή μεταφέρεται από γραφεία που εκπροσωπούν πάμπλουτους υποψήφιους πελάτες του, οι οποίοι, όλοι τους, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: δεν μιλούν ελληνικά.
Σύμφωνα με την περιγραφή που μας δίνει ο άνθρωπος αυτός, οι πελάτες του στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι Ρώσοι, Σέρβοι, Αλβανοί, κυρίως από το Κόσοβο, και άλλοι Βαλκάνιοι. Οι Ρώσοι, όμως, φαίνεται πως έχουν τα μεγαλύτερα ποσά σε ζεστό χρήμα. Πληρώνουν, λέει ο μεσίτης, σχεδόν πάντα μετρητά αλλά είναι ιδιαιτέρως απαιτητικοί με τις προϋποθέσεις που πρέπει να έχει το σπίτι που αναζητούν.
Ποιες είναι αυτές;
«Να είναι άνω των 350 τετραγωνικών σε δύο ή τρεις ορόφους. Να έχει πισίνα, κατά προτίμηση εσωτερική, χωρίς οπτική επαφή με το εξωτερικό του σπιτιού, ούτε καν στον κήπο. Φυσικά να βλέπει θάλασσα και, αν είναι δυνατόν, να είναι κοντά σ' αυτήν, να μην απέχει περισσότερο από ένα - δύο χιλιόμετρα. Τέτοιες προϋποθέσεις πληρούν αρκετά υπό πώληση σπίτια σε περιοχές των νοτίων προαστίων, κυρίως όμως πιο μακριά, Σαρωνίδα, Αγία Μαρίνα, Ανάβυσσο, Σούνιο και αλλού βέβαια».
Η πιο σκληρή προϋπόθεση που θέτουν σχεδόν όλων των εθνικοτήτων οι πλούσιοι πελάτες του ανθρώπου που μας μιλά είναι ο ψηλός μαντρότοιχος, με δέντρα που να τον υπερβαίνουν τουλάχιστον για δύο ή τρία μέτρα.
Γιατί αυτές οι προϋποθέσεις;
«Μπορώ να υποθέσω αλλά δεν μπορώ να ξέρω. Αυτό που μ' ενδιαφέρει είναι η καθαρή συναλλαγή, όσον αφορά στα συμφωνημένα. Υπάρχουν τέτοια σπίτια που μπορεί να νοικιάζονται 4 ή 5 χιλιάδες ευρώ το μήνα. Δεν είναι δική μου δουλειά να ρωτήσω πού τα βρίσκει ο πελάτης...
Υπάρχουν, βέβαια, και κάποιοι που αναζητούν να αγοράσουν ένα τέτοιο σπίτι. Τα ποσά μπορεί να αγγίξουν ακόμα και τα 2 εκατ. ευρώ. Και παρά την κρίση, υπάρχουν άνθρωποι που είναι έτοιμοι να τα δώσουν επιτόπου. Και σε βαλίτσα. Τότε, το μόνο πρόβλημα του μεσίτη είναι να απαντήσουν γρήγορα στο κινητό τους οι διερμηνείς με τους οποίους συνεργάζεται...
http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=97109
Ελλάδα και παγκόσμιο πλυντήριο
Ερευνα: ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ kkyr@enet.gr
Καταμεσής του περασμένου καλοκαιριού, ο κατάστικτος από σεξουαλικά σκάνδαλα Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι ξεσήκωσε τους πάντες, όχι με κάποιο από τα πολύκροτα πάρτι του αλλά με μια πρόταση οικονομικής φύσης, την οποία μάλιστα τη διαφήμισε ως επαναστατική.
Κάλεσε τους Ιταλούς επιχειρηματίες που έχουν βγάλει χρηματικά ποσά -με όλους τους τρόπους- κυρίως σε μη ευρωπαϊκές χώρες, να τα επιστρέψουν και να τα νομιμοποιήσουν με φόρο μόλις 5%.
Ο υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησής του Τζούλιο Τρεμόντι διακήρυξε το μέτρο υπό τον τίτλο «φορολογική ασπίδα». Προέβλεπε ότι με αυτό το μέτρο η ιταλική οικονομία θα ελάμβανε ένα πρόσκαιρο παυσίπονο για την οικονομική κρίση της τάξης των 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πολλοί ήταν αυτοί που αντέδρασαν. Ανάμεσά τους και ο πρώην εισαγγελέας Αντόνιο ντι Πιέτρο, που μίλησε για την εξασφάλιση της ηθικής παρθενίας όλων όσοι είχαν βγάλει παρανόμως χρήματα.
Στην Ελλάδα, το οργανωμένο έγκλημα χρειάζεται το ξέπλυμα μαύρου χρήματος όπως ο πνευμονοπαθής τη συσκευή οξυγόνου. Απλωμένο το ξέπλυμα, από άκρου εις άκρον στη χώρα μας, κατορθώνει, σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς που παρακολουθούν αυτό το φαινόμενο, να προσδίδει στην Ελλάδα χαρακτηριστικά που έχουν οικονομίες άλλων χωρών, όπως η Χιλή, η Κόστα Ρίκα, ο Μαυρίκιος και άλλες που δεν φημίζονται για τα απολύτως διαφανή χρηματοπιστωτικά τους συστήματα. Ο παγκόσμιος φορέας για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος FATF (Financial Action Task Force on Money Laundering), μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τη Διεθνή Διαφάνεια και τον ΟΟΣΑ, ακούνε τη λέξη Ελλάδα και στο μυαλό τους έρχεται η εικόνα ενός τεράστιου πλυντηρίου χρήματος. Είναι, ίσως, η μοναδική χώρα στον κόσμο που έχει τουλάχιστον 15.000 χιλιόμετρα ακτές και τα ποσά που ξεπλύθηκαν, μόνο το 2008, ενδέχεται να ξεπερνούν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, μια μεγάλη νομική εταιρεία, η McLean ειδικεύεται σε θέματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Είναι η διεθνής επίσημη ονομασία της δουλειάς που κάνει ένα καλό πλυντήριο, του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος. Το 1992, ο ιδρυτής της εταιρείας, J.D. Mclean, είχε γράψει ένα άρθρο, όπου ανέλυε τον χρυσό κανόνα του συστήματος. Το βρίσκουμε στο βιβλίο του William C. Gilmore «Βρόμικο Χρήμα», (εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1999):
«Από τη σκοπιά του, αυτός που εγκληματεί δεν έχει νόημα να αποκομίζει μεγάλα κέρδη από εγκληματικές δραστηριότητες, αν αυτά τα κέρδη δεν μπορούν να αξιοποιηθούν. Η αξιοποίηση αυτών των εσόδων δεν είναι τόσο απλή όσο ακούγεται. Παρ' όλο που ένα ποσοστό των εσόδων από εγκληματικές πράξεις θα κρατηθεί υπό τη μορφή κεφαλαίου για περαιτέρω εγκληματικές επιχειρήσεις, ο έξυπνος εγκληματίας θα επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τα υπόλοιπα για άλλους σκοπούς. Αν αυτό γίνει χωρίς να διατρέξει έναν απαράδεκτο κίνδυνο να τον εντοπίσουν, τα χρήματα που αντιπροσωπεύουν τα έσοδα από τη διάπραξη του αρχικού εγκλήματος πρέπει να ξεπλυθούν, δηλαδή να πάρουν μία μορφή στην οποίαν θα φαίνεται ότι έχουν απόλυτα αξιοσέβαστη προέλευση».
Οι συνταρακτικές γεωπολιτικές αλλαγές της τελευταίας εικοσαετίας, η κατάληψη κρατικών θέσεων εξουσίας από διεφθαρμένα στελέχη πρώην μυστικών υπηρεσιών και οι διασυνδέσεις τους με αρχηγικά στελέχη μαφιόζικων ομάδων σε χώρες που κάποτε ήταν κομμουνιστικές και τώρα ανήκουν στη διευρυμένη Ευρώπη, ήταν μερικοί από τους παράγοντες της ισχυροποίησης του οργανωμένου εγκλήματος στα Βαλκάνια, περιοχή όπου η Ελλάδα φιλοδοξεί να διαδραματίσει ισχυρό ρόλο. «Δεν έφταιγε η κατάρρευση του κομμουνισμού από μόνη της, έφταιγε ότι συνέβη με την παράλληλη παγκοσμιοποίηση της οικονομίας», έχει πει σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο Μίσα Γκλένι, μελετητής του οργανωμένου εγκλήματος στα Βαλκάνια και συγγραφέας του βιβλίου «McMafia, έγκλημα χωρίς σύνορα» (εκδ. Πάπυρος). Αναφέρει, δε, στο βιβλίο του: «Δεδομένου ότι η παραοικονομία έχει αποκτήσει τόσο μεγάλη δύναμη στον κόσμο μας, αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι καταβάλλουμε τόσο μικρή προσπάθεια για τη συστηματική κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί και του πώς συνδέεται με τη νόμιμη οικονομία. Αυτός ο σκοτεινός κόσμος δεν είναι διαφορετικός από εκείνον που λειτουργεί στο φως, ο οποίος συχνά είναι πολύ πιο αδιαφανής απ' όσο κανείς θα υποπτευόταν ή θα επιθυμούσε. Τόσο στις τραπεζικές συναλλαγές όσο και στις συναλλαγές εμπορευμάτων, το έγκλημα δρα πολύ πιο κοντά μας από όσο νομίζουμε».
Ανέλεγκτο το βρώμικο χρήμα
Σαν άγριο ζώο που το έχει σκάσει από το τσίρκο της ελληνικής οικονομίας και τρέχει αλαφιασμένο στους δρόμους του οργανωμένου εγκλήματος και των αποδιοργανωμένων ή αδύναμων ελεγκτικών μηχανισμών, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος στην Ελλάδα δεν προβλέπεται να ελεγχθεί -λένε οι ειδικοί- αν δεν αλλάξουν εκ βάθρων οι δομές των σημερινών υπηρεσιών.
Αυτών που πρέπει να κινηθούν σε δύσκολες και στενούς ατραπούς μεταξύ τραπεζών, γραφειοκρατίας, έλλειψης προσωπικού, υπηρεσιακών αστοχιών και εν τέλει πολιτικών αδεξιοτήτων και προσωπικών επιδιώξεων. Real estate (αγορά ακινήτων), χρηματιστήριο, καζίνα, ηλεκτρονικός τζόγος, κερδισμένα δελτία από τα παιχνίδια του ΟΠΑΠ είναι τα συνηθέστερα απορρυπαντικά των κυκλωμάτων που ξεπλένουν χρήματα από παράνομες δραστηριότητες. Και καθώς διεθνείς οργανισμοί αναφέρουν ότι η Ελλάδα βαδίζει κατ' ευθείαν σε μία από τις υψηλότερες θέσεις στις χώρες που προσφέρουν άπλετο χώρο για ξέπλυμα, στα τέλη του περασμένου Ιουνίου ένας αριθμός τάραξε όλες τις ελληνικές υπηρεσίες. Ούτε λίγο - ούτε πολύ, η έκθεση του ΟΟΣΑ ανέφερε ότι στην Ελλάδα ξεπλύθηκαν κατά το 2008 ποσά που ξεπερνούσαν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ. Μόλις πριν από δύο χρόνια είχε ξεπλυθεί μόνο 1,6 δισεκατομμύριο. Με αυτό το ρυθμό αύξησης, η χώρα μας κατατάσσεται σε λίστα με τις λιγότερο διαφανείς χώρες παγκοσμίως στον τομέα της διακίνησης μεγάλων χρηματικών ποσών ύποπτης προέλευσης.
Οι εκθέσεις των διεθνών οργανισμών που παρακολουθούν τους δείκτες ξεπλύματος στις εθνικές οικονομίες, καταγράφουν με διάφορες διαδικασίες και εργαλεία τους παράνομους τομείς από τους οποίους προέρχονται τα υπό... ξέπλυμα ποσά. Οσον αφορά την Ελλάδα, οι εκθέσεις αναφέρουν ότι οι παράνομες δραστηριότητες που τροφοδοτούν τα πλυντήρια είναι: διακίνηση μεταναστών, trafficking γυναικών από χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ναρκωτικά, όπλα, σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών στις μεγάλες ελληνικές πόλεις, λαθρεμπόριο τσιγάρων, τυχερά παιχνίδια, ηλεκτρονικά και συμβατικά.
Οπως είναι γνωστό, μετά την υπόθεση των ομολόγων και το συνακόλουθο ξέπλυμα, τον Ιούλιο του 2008, απομακρύνθηκε από τη θέση του προέδρου της Επιτροπής Καταπολέμησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και Καταπολέμησης της Τρομοκρατίας ο επίτιμος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Γ. Ζορμπάς. Μετά τη ψήφιση του νόμου 3691/2008, με τον οποίο αναβαθμιζόταν η επιτροπή, τη θέση του προέδρου της ανέλαβε ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Στέλιος Γκρόζος. Η επιτροπή συνέταξε την έκθεσή της για το 2008 με την οποία ουσιαστικά ομολογεί την αντικειμενική της αδυναμία να αντεπεξέλθει στα καθήκοντά της. Μόνο το 2008 η επιτροπή δέχτηκε 1.952 καταγγελίες. Το 2007 δέχτηκε 900 αναφορές, από τις οποίες κατόρθωσε να ερευνήσει περίπου 300. Στη συγκεκριμένη επιτροπή θα έπρεπε να υπηρετούν περίπου 50 στελέχη από διάφορες υπηρεσίες, της ΕΛ.ΑΣ., του υπουργείου Οικονομίας, της ΥπΕΕ και άλλων. Σήμερα υπηρετούν μόλις 18 άνθρωποι.
Ομως, σύμφωνα με την έρευνα της «Ε», το γεγονός της δυσλειτουργίας της επιτροπής δεν οφείλεται μόνο στο ελλιπές προσωπικό αλλά σε μια σειρά από παράγοντες που επιβάλλουν ευρύτερες αλλαγές. Κάθε υπάλληλος αμείβεται με ειδικό επίδομα για τη συμμετοχή του στην επιτροπή. Οπως είναι αναμενόμενο, η θέση του μέλους της επιτροπής, καθώς είναι πάρεργο με επιπλέον επιμίσθιο, αποτελεί σε κάποιες περιπτώσεις προνομιακή μεταχείριση. Κάποιοι μιλούν ακόμα και για «κομματικά διαπιστευτήρια» με τα οποία κάποια μέλη έλαβαν θέσεις στην επιτροπή από την προηγούμενη κυβέρνηση. Επίσης ένα μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν στις σχέσεις τους με τις τράπεζες τα μέλη της επιτροπής έχει σχέση με το γεγονός ότι οι τράπεζες δεν αξιολογούν -σύμφωνα με τις μέχρι τώρα διατάξεις- τις ύποπτες προελεύσεις χρημάτων.
Τράπεζες και επιτροπή
Σημειώνεται ότι η τράπεζα είναι υποχρεωμένη να ενημερώσει την επιτροπή για ποσά συναλλαγών που ξεπερνούν τις 15.000 ευρώ . Ακόμα και αν ο ενδιαφερόμενος είναι σε θέση να αποδείξει επί τόπου τη νόμιμη προέλευση του ποσού, η τράπεζα δεν υποχρεούται να ζητήσει τα ανάλογα έγγραφα και παραπέμπει την υπόθεση στην επιτροπή. Αυτό κρίνεται και ως ο βασικότερος λόγος που δημιουργεί τον τεράστιο όγκο εργασίας. Επίσης, ένα μεγάλο θέμα που αντιμετωπίζουν τα μέλη της επιτροπής σχετίζεται με τη λογική στην οποία εδράζεται η διαδικασία ελέγχου: Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες, ίσως η μοναδική ευρωπαϊκή, που αν κάποιος είναι ύποπτος για διακίνηση ποσών που προέρχονται από παράνομες δραστηριότητες με σκοπό το ξέπλυμα, δεν θεωρείται ο ίδιος υπεύθυνος να αποδείξει τη νομιμότητα της προέλευσης αλλά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Που σημαίνει, όταν αν αυτοί αδυνατούν, το ξέπλυμα πάει... σύννεφο.
Αλήθεια είναι, επίσης, ότι στις αρχές του 2008 και ενώ την επικαιρότητα την είχαν απασχολήσει έντονα η υπόθεση μεταφοράς 5 εκατ. ευρώ από εκδότη κυριακάτικης εφημερίδας αλλά και τα τεράστια ποσά που είχαν διακινήσει μεταξύ τους ορισμένοι εκ των συλληφθέντων για τη λεγόμενη «μαφία των Ζωνιανών», ο τότε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Ν. Γκαργκάνας αύξησε από 8,8 εκατ. ευρώ σε 20 εκατ. ευρώ το ανώτατο όριο ποινής που επιβάλλεται, υπό τη μορφή άτοκης κατάθεσης στην ΤτΕ, σε τράπεζες που δεν εφαρμόζουν πλήρως ή εφαρμόζουν πλημμελώς τις διατάξεις που ορίζουν τις υποχρεώσεις τους για την πρόληψη του ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Ούτως ή άλλως, οι τράπεζες ήρθαν σε δυσκολότερη θέση μετά την ψήφιση τον Αύγουστο του 2008 του ν. 3691/2008 στον οποίον η Ελλάδα υποχρεώθηκε να συμπεριλάβει διατάξεις ανάλογων ευρωπαϊκών νομοθεσιών. Μία από αυτές τις διατάξεις υποχρεώνει τις τράπεζες να αναγνωρίζουν τον πραγματικό ιδιοκτήτη μιας offshore εταιρείας και να μη μένουν μόνο στην επαφή με τον εκπρόσωπό τους που κάνει τη συναλλαγή. Ακόμα και αν ως πραγματικός ιδιοκτήτης φέρεται να είναι άλλη offshore, οι τράπεζες πρέπει να φτάσουν σε φυσικό πρόσωπο, να το καταγράψουν και να το αναφέρουν σε κάθε έλεγχο του λογαριασμού. Σύμφωνα με το νέο νόμο για το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος, υποχρεωμένα να ενημερώνουν τις Αρχές για ύποπτης προέλευσης ποσά είναι και τα εννέα καζίνα της Ελλάδας, δικηγορικά γραφεία, συμβολαιογραφικά γραφεία, ενεχυροδανειστήρια. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από τις συγκεκριμένες πηγές και από την ψήφιση του νόμου και έπειτα -το καλοκαίρι του 2008- δεν έχουν γίνει περισσότερες από έξι αναφορές.
Στα σχέδια αναδιάθρωσης των μηχανισμών που ελέγχουν και διώκουν την κυκλοφορία του βρώμικου χρήματος, τα οποία εκπονεί η ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, βρίσκεται ηδημιουργία μιας μεγάλης και πολυπληθούς Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού και Οικονομικού Εγκλήματος, στην οποία το ξέπλυμα μαύρου χρήματος θα έχει πρωτεύουσα σημασία.
Τα 8 προγράμματα του... πλυντηρίου
Ενα σύγχρονο πλυντήριο έχει τουλάχιστον πέντε - έξι διαφορετικά προγράμματα πλύσης.
Και φυσικά, διαφορετικά στάδια με το οποία κλιμακωτά ολοκληρώνεται το ξεβρώμισμα. Ολα, όμως, τελειώνουν με τον ίδιο ταχύτατο στροβιλισμό των ρούχων, που αν προσπαθήσει κάποιος να τον παρακολουθήσει, παθαίνει ναυτία. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Οι αρχές, σε όλο τον κόσμο, μπορούν να το παρακολουθήσουν, αν έχουν λάβει τα κατάλληλα μέτρα, στα πρώτα του στάδια. Προς το τέλος, ουδείς μπορεί να καταγράψει έστω και οπτικά τους ρυθμούς κυκλοφορίας του χρήματος.
Πορνεία, ναρκωτικά, όπλα, διακίνηση προσώπων, λαθρεμπόριο καυσίμων, λαθρεμπόριο τσιγάρων, πυρηνικά απόβλητα, βιομηχανία πιστών αντιγράφων επώνυμων προϊόντων είναι οι πιο πολύτιμες πηγές παραγωγής μαύρου χρήματος. Οπως τονίζουν πηγές που ασχολούνται με τη συλλογή πληροφοριών για τις οργανωμένες ομάδες που συγκεντρώνουν βρώμικο χρήμα στην Ελλάδα, «το σύστημα είναι τόσο απλωμένο, που αυτό που μας λένε οι ξένοι "follow the money" -ακολούθησε το χρήμα- αν θέλεις να εξαρθρώσεις μια εγκληματική ομάδα, μοιάζει ένα από τα πιο πετυχημένα ανέκδοτα. Κανείς μας δεν είναι σε θέση να φανταστεί ότι την ώρα που αγοράζει π.χ. μια μαϊμού τσάντα louis vuitton, πίνοντας καφέ, π.χ. στην πλατεία της Γλυφάδας, τα 15 ευρώ που θα δώσει θα διαμοιραστούν και ένα ποσοστό θα καταλήξει στον τραπεζικό λογαριασμό μιας Χ ή Ψ εταιρείας offshore σε κάποιο νησί του Ειρηνικού.
Τι σημαίνει, όμως, ξέπλυμα μαύρου χρήματος; Η τυπική απάντηση ορίζει: «Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες». Τα στάδια ξεπλύματος του μαύρου χρήματος, όπως φαίνονται και σε ανάλογο σχεδιάγραμμα, είναι τα ακόλουθα:
1 Συγκέντρωση του παράνομου χρήματος. Π.χ. Οι εισπράξεις από την πώληση δύο κιλών κοκαΐνης από οργανωμένη ομάδα. Τα χρήματα συγκεντρώνονται από τον ταμία της ομάδας και καταλήγουν στα χέρια του διαχειριστή.
2 Κατάθεση. Τα ποσά κατατίθενται σε προσωπικούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Είναι το πρώτο και σημαντικό βήμα για την είσοδο του μαύρου χρήματος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
3 Διαχωρισμός των ποσών και μεταφορά κάποιων εξ αυτών σε εταιρικό τραπεζικό λογαριασμό.
4 Μεταφορά των ποσών σε τράπεζα ή τράπεζες σε μέρη που χαρακτηρίζονται ως φορολογικοί παράδεισοι όπου εδρεύουν ανύπαρκτες, offshore εταιρείες, οι οποίες, όμως έχουν λογαριασμό στις εκεί τράπεζες.
5 Μεταφορά των ποσών στους λογαριασμούς των offshore εταιρειών.
6 Η offshore μεταφέρει χρήματα εν είδει πληρωμής ή δανεισμού, συνήθως με εικονικά τιμολόγια, στην αρχική εταιρεία.
7 Η διαδικασία ολοκληρώνεται καθώς φαίνεται ότι η offshore πλήρωσε νομίμως τις υπηρεσίες της πρώτης. Ο δρόμος για την νόμιμη κυκλοφορία του πεντακάθαρου πλέον χρήματος είναι ανοικτός.
8 Ενα μέρος των ποσών αυτών ξαναγυρίζει στην παράνομη αγορά, αφού επενδύεται για να συνεχιστούν οι εγκληματικές δραστηριότητες.
«Θα φτιάξω κι άλλη εταιρεία για μπουγάδα»
Μία από τις υποθέσεις που αποκάλυψε περίτρανα τη διασύνδεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος με ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος, το περασμένο καλοκαίρι, ήταν οι συλλήψεις για την απαγωγή του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου και της ομάδας της οποίας, η σχετική δικογραφία φέρει ως συντονιστή τον Παναγιώτη Βλαστό.
Δεν είναι τυχαίο ότι η αρχή του τέλους για τη συγκεκριμένη ομάδα έγινε, μόλις πέντε ημέρες μετά την καταβολή των λύτρων, στις 25 Ιανουαρίου, όταν ο εμπλεκόμενος επιχειρηματίας Γ. Τρομπούκης αναζήτησε τρόπο να ξεπλύνει μέρος του ποσού.
Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος που προέρχεται από υποκλοπή της ΕΥΠ, όπως δημοσιεύτηκε στην «Ε» στις 10 Ιουλίου 2009, και πραγματεύεται σχεδιαζόμενο ξέπλυμα μέσω νέας εταιρείας που θα έφτιαχνε ο εμπλεκόμενος επιχειρηματίας.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Μόλις θα 'ναι, εγώ φτιάχνω κι άλλη εταιρεία τώρα.
ΒΛΑΣΤΟΣ: Μπράβο.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Θα λέει «Γιώργος Τρομπούκης», είναι καθαρή, να μπει ο αδερφός μου που είναι καθαρός αυτός... από εδώ θα φύγει η αδελφή μου, κι όλοι, και θα μείνω μόνο εγώ... λοιπόν, εγώ βάζω τώρα την κόρη μου... την Αθηνά...
ΒΛΑΣΤΟΣ: Για να κάνεις μπουγάδα, εκεί θα κάνεις μπουγάδα.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Ναι, εκεί όχι, εδώ θα γίνουν οι μπουγάδες όλες... (ακατάληπτο) και να μαυριστώ εγώ, στ' αρχίδια μου, άκου, όχι μετά εγώ, αν κάνουμε μπουγάδα... για να μη λέμε ότι έχουμε λεφτά...
ΒΛΑΣΤΟΣ: Ναι.
ΤΡΟΜΠΟΥΚΗΣ: Θα δηλώσω πτώχευση.
ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Αυτός την ΚΕΡΚΕΤΕΥΣ, μ' ακούς;
ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Την ΚΕΡΚΕΤΕΥΣ ξέρεις γιατί δεν μπορεί να της κάνει μπουγάδα; Γιατί είναι ο Παπαστε... μέσα με 10%...
ΒΛΑΣΤΟΣ: Το ξέρω, Βρωμού, το ξέρω...
ΣΚΑΡΛΑΤΟΣ: Ακου να σου πω, αν δεν υπογράψει ο Παπαστε... δεν γίνεται τίποτα. Βρωμού, άκου Βρωμού, άσε να το φτιάξω όπως θέλω εγώ, μ' ακούς; Να τον κάνω εγώ να του φύγει η κλανιά, κατάλαβες τι γίνεται;
`
Στάνταρ ... ξέπλυμα μέσω ΟΠΑΠ
Ποια, όμως, είναι η τύχη υποθέσεων από τις ελάχιστες που έχουν καταλήξει στην ελληνική δικαιοσύνη, και οι οποίες βέβαια είχαν άμεση ή έμμεση σχέση με δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος;
Η πιο γνωστή υπόθεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος και που παραμένει στο στάδιο της ανάκρισης, όσον αφορά το ξέπλυμα, είναι αυτή που αποκαλύφθηκε το 2004. Προέκυψε κατά τη διάρκεια των ερευνών μετά τον εντοπισμό των 5,5 τόνων κοκαΐνης με το πλοίο «Africa Ι», για τους οποίους έχει καταδικαστεί πρωτοδίκως ο Αλέξανδρος Αγγελόπουλος. Αποκαλύφθηκε, σύμφωνα με πόρισμα του τότε ΣΔΟΕ, (Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών και Οπλων) ότι ένα σημαντικό τμήμα της ΟΠΑΠ Α.Ε., τουλάχιστον κατά τη διετία 2002-2004, είχε μετατραπεί σε πλυντήριο μαύρου χρήματος αφού συνεργάτες του Αγγελόπουλου αγόραζαν κερδισμένα δελτία του ΟΠΑΠ χωρίς ποτέ να έχουν παίξει, με τα οποία έπαιρναν βεβαιώσεις κερδών από υπαλλήλους του οργανισμού, με αποτέλεσμα να νομιμοποιούν τα ύποπτης προέλευσης ποσά.
Σήμερα, όχι μόνο οι εμπλεκόμενοι υπάλληλοι του ΟΠΑΠ, όπως περιγραφόταν στο πόρισμα δεν έχουν δικαστεί, λόγω γραφειοκρατικών καθυστερήσεων, αλλά το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά με βούλευμά του (138/2009) επέστρεψε στον καταδικασθέντα Αγγελόπουλο επτά πλοία του, τα οποία είχαν κατασχεθεί με το σκεπτικό ότι επρόκειτο για προϊόντα εγκλήματος. Συνολικά, είχαν κατασχεθεί οκτώ πλοία διαφόρων εταιρειών του Αγγελόπουλου, μαζί με το «Africa Ι» που είχε εντοπιστεί στις 13 Απριλίου 2004 από τις ισπανικές αρχές σε συνεργασία με την ΥπΕΕ, αμερικανικές και βρετανικές υπηρεσίες, ανοιχτά του Γιβραλτάρ. Τα επτά τού αποδόθηκαν με το σκεπτικό ότι αποκτήθηκαν πριν από τη μεταφορά της κοκαΐνης το 2004. Στις 11 Νοεμβρίου γίνεται η δίκη του Αγγελόπουλου σε δεύτερο βαθμό, όπου αναμένεται να ζητηθεί η επιστροφή και του «Africa Ι», καθώς ένας ναυτικός που έχει συλληφθεί στην Ισπανία φέρεται να δηλώνει ότι είναι ο πλοιοκτήτης του.
Οσον αφορά το ξέπλυμα, αρκεί να αναφέρουμε ότι, όπως αναφερόταν στο πόρισμα, υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε. είχαν χορηγήσει σε συνεργάτη του Αγγελόπουλου, μόνο σε μία ημέρα και χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο, βεβαίωση κέρδους στον Αγγελόπουλο με μία αίτηση στην οποία επισυνάπτονταν... 4.130 κερδισμένα δελτία. Προέκυπταν -αναφερόταν μεταξύ των πολλών άλλων στο πόρισμα- σοβαρότατες ευθύνες για υπαλλήλους του τμήματος βεβαιώσεων κερδών. Δεν προσδιοριζόταν ακριβής αριθμός, αλλά οι πληροφορίες ανέφεραν ότι επρόκειτο για περίπου οκτώ υπαλλήλους, αλλά και για τότε διευθυντικά στελέχη της ΟΠΑΠ, τα οποία δεν έλαβαν κανένα μέτρο διασφάλισης και ελέγχου των βεβαιώσεων κερδών που εκδόθηκαν. Μάλιστα, σε μερικές καταθέσεις αναφερόταν ότι για τη διευκόλυνση των συνεργατών τού Αγγελόπουλου δίνονταν οδηγίες ακόμα και από τα γραφεία της διοίκησης.
Ο Αγγελόπουλος, σύμφωνα με το πόρισμα, από το 2002 έως το 2004 νομιμοποίησε παράνομα έσοδα περίπου 10 εκατομμυρίων ευρώ και περίπου άλλα τόσα νομιμοποίησε η ομάδα που δούλευε γι' αυτόν σ' ολόκληρη την Ελλάδα, μέσω της ΟΠΑΠ Α.Ε. Τα χρήματα -σύμφωνα με τις διωκτικές αρχές- προέρχονταν από εμπορία δεκάδων τόνων κοκαΐνης, τους οποίους μετέφερε με αλιευτικά σκάφη από τις ακτές της Βραζιλίας προς τις χώρες της Ευρώπης. Η νομιμοποίηση των εσόδων αυτών έγινε με την αγορά και στη συνέχεια κατάθεση στην ΟΠΑΠ Α.Ε. χιλιάδων κερδισμένων δελτίων των παιχνιδιών «ΠΑΜΕ ΣΤΟΙΧΗΜΑ», «ΠΡΟ-ΠΟ», «ΛΟΤΤΟ» κ.λπ. Υπάλληλοι του τμήματος έκδοσης βεβαιώσεων κερδών της ΟΠΑΠ Α.Ε. είχαν πει ότι δέχονταν πιέσεις από το γραφείο του πρώην προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου για την παράτυπη και αυθημερόν έκδοση βεβαιώσεων. Στο δίκτυο του ξεπλύματος συμμετείχαν, σύμφωνα με τις τότε επίσημες διαπιστώσεις, συνεργάτες του Αγγελόπουλου, υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε., ιδιοκτήτες πρακτορείων, τραπεζικοί υπάλληλοι, «επαγγελματίες» παίκτες των παιχνιδιών του οργανισμού αλλά και ασχολούμενοι με τον παράνομο τζόγο.
Παράλληλη με την προηγούμενη είναι η υπόθεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος μέσω κερδισμένων δελτίων της ΟΠΑΠ Α.Ε. στη Λάρισα, την άνοιξη του 2006. Η Εισαγγελία Πρωτοδικών της πόλης απήγγειλε κατηγορίες σε μία γνωστή στην περιοχή οικογένεια. Η υπόθεση είχε αρχίσει να ερευνάται έπειτα από υποψίες που είχαν υπάλληλοι της ΟΠΑΠ Α.Ε. στη Θεσσαλονίκη, από τους οποίους μέλη και φίλοι της οικογένειας ζητούσαν ύποπτα συχνά βεβαιώσεις κερδών στα ίδια ονόματα. Οι υπάλληλοι ενημέρωσαν την ΥπΕΕ Θεσσαλίας και έτσι ξεκίνησαν έρευνες που κατέληξαν να συναντηθούν με παράλληλες έρευνες που έκανε η ΕΛ.ΑΣ. για το μεγαλύτερο κύκλωμα τοκογλυφίας που είχε στήσει στην περιοχή η ίδια οικογένεια. Αποδείχτηκε, λοιπόν, ότι τα μέλη της οικογένειας είχαν στήσει και μηχανισμό με πράκτορες του ΟΠΑΠ στην περιοχή, με σκοπό να παίρνουν με σακούλες κερδισμένα δελτία τα οποία περιείχαν μικροποσά που, αθροιστικά όμως, ήταν ικανά να συγκριθούν με τα ποσά που αποταμίευαν από τις τοκογλυφικές δραστηριότητες.
«Αγοράζουν με βαλίτσα - θέλουν σπίτια με ψηλό μαντρότοιχο»
Τον Οκτώβριο του 2000, έξω από αυτό το πολυτελές σπίτι στην περιοχή Πηγαδάκια της Βούλας, δολοφονήθηκε ο Σέρβος Βλαντιμίρ Μποκάν, γνωστός ως «Βάνια», με 29 σφαίρες από όπλα αγνώστων.
Ο Μίσα Γκλένι στο βιβλίο του «McMafia», κάνει αναλυτική αναφορά στις δραστηριότητές του. Περιγράφει τον τρόπο με τον οποίον, χρησιμοποιώντας τις ισχυρές του διασυνδέσεις με το καθεστώς Μιλόσεβιτς, ήλεγχε το «σπάσιμο» του εμπάργκο στον εφοδιασμό με πετρελαιοειδή της χώρας, το λαθρεμπόριο τσιγάρων και πολλές άλλες παράνομες δραστηριότητες. Ο πεθερός του δολοφονημένου ήταν αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών τού τότε καθεστώτος, ενώ ο ίδιος φερόταν ως ένας από τους άριστους γνώστες του πλυντηρίου βρώμικου χρήματος στα Βαλκάνια.
Ο Δ.Ρ. είναι ένας μεσίτης με γραφείο στα νότια προάστια (τα αρχικά του δεν ανταποκρίνονται καν στην πραγματικότητα) που ειδικεύεται στις ενοικιάσεις ακριβών σπιτιών σε περιοχές του λεκανοπεδίου «που βλέπουν θάλασσα». Η απαίτηση αυτή μεταφέρεται από γραφεία που εκπροσωπούν πάμπλουτους υποψήφιους πελάτες του, οι οποίοι, όλοι τους, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: δεν μιλούν ελληνικά.
Σύμφωνα με την περιγραφή που μας δίνει ο άνθρωπος αυτός, οι πελάτες του στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι Ρώσοι, Σέρβοι, Αλβανοί, κυρίως από το Κόσοβο, και άλλοι Βαλκάνιοι. Οι Ρώσοι, όμως, φαίνεται πως έχουν τα μεγαλύτερα ποσά σε ζεστό χρήμα. Πληρώνουν, λέει ο μεσίτης, σχεδόν πάντα μετρητά αλλά είναι ιδιαιτέρως απαιτητικοί με τις προϋποθέσεις που πρέπει να έχει το σπίτι που αναζητούν.
Ποιες είναι αυτές;
«Να είναι άνω των 350 τετραγωνικών σε δύο ή τρεις ορόφους. Να έχει πισίνα, κατά προτίμηση εσωτερική, χωρίς οπτική επαφή με το εξωτερικό του σπιτιού, ούτε καν στον κήπο. Φυσικά να βλέπει θάλασσα και, αν είναι δυνατόν, να είναι κοντά σ' αυτήν, να μην απέχει περισσότερο από ένα - δύο χιλιόμετρα. Τέτοιες προϋποθέσεις πληρούν αρκετά υπό πώληση σπίτια σε περιοχές των νοτίων προαστίων, κυρίως όμως πιο μακριά, Σαρωνίδα, Αγία Μαρίνα, Ανάβυσσο, Σούνιο και αλλού βέβαια».
Η πιο σκληρή προϋπόθεση που θέτουν σχεδόν όλων των εθνικοτήτων οι πλούσιοι πελάτες του ανθρώπου που μας μιλά είναι ο ψηλός μαντρότοιχος, με δέντρα που να τον υπερβαίνουν τουλάχιστον για δύο ή τρία μέτρα.
Γιατί αυτές οι προϋποθέσεις;
«Μπορώ να υποθέσω αλλά δεν μπορώ να ξέρω. Αυτό που μ' ενδιαφέρει είναι η καθαρή συναλλαγή, όσον αφορά στα συμφωνημένα. Υπάρχουν τέτοια σπίτια που μπορεί να νοικιάζονται 4 ή 5 χιλιάδες ευρώ το μήνα. Δεν είναι δική μου δουλειά να ρωτήσω πού τα βρίσκει ο πελάτης...
Υπάρχουν, βέβαια, και κάποιοι που αναζητούν να αγοράσουν ένα τέτοιο σπίτι. Τα ποσά μπορεί να αγγίξουν ακόμα και τα 2 εκατ. ευρώ. Και παρά την κρίση, υπάρχουν άνθρωποι που είναι έτοιμοι να τα δώσουν επιτόπου. Και σε βαλίτσα. Τότε, το μόνο πρόβλημα του μεσίτη είναι να απαντήσουν γρήγορα στο κινητό τους οι διερμηνείς με τους οποίους συνεργάζεται...
http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=97109
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
